Historia mediów DIKS-SL>HistMed1
Semestr I. Media pierwotne. Druk i prasa
Część A. Media pierwotne
T_1. Zadania historii mediów. Sposoby segmentacji procesu historycznego.
T_2. Cywilizacja medialna. Media jako przedłużenia człowieka.
T_3. Kultura oralna. Pamięć, mit i opowieść jako pierwsze formy przekazu.
T_4. Początki mediów w starożytności. Znak, obraz i malarstwo naskalne.
T_5. Kształtowanie się pisma. Pismo obrazkowe, klinowe i hieroglificzne.
T_6. Narodziny alfabetów. Alfabet fenicki, grecki i łaciński.
T_7. Historia komunikowania przez muzykę. Muzyka w starożytności i w liturgii.
T_8. Muzyka średniowieczna i nowożytna jako medium wspólnoty. Narodziny notacji muzycznej.
T_9. Kultura tańca i jej historia. Taniec rytualny, dworski i ludowy.
T_10. Taniec jako przekaz społeczny w XIX i XX wieku. Balet, taniec towarzyski i taniec w kulturze masowej.
T_11. Grecki dramat jako nowy język przekazu.
T_12. Widowisko, teatr średniowieczny i obraz jako media przedtypograficzne.
T_13. Rękopis i średniowieczne skryptoria.
Część B. Druk i prasa
T_14. Druk i książka. Wynalazki i ludzie.
T_15. Funkcjonowanie książki drukowanej. Rewolucja Gutenberga a rewolucja cyfrowa.
T_16. Początki prasy światowej.
T_17. Historia cenzury w mediach na świecie i w Polsce.
T_18. Rozwój prasy angielskiej i francuskiej w XVIII wieku.
T_19. Prasa amerykańska i pozostałych krajów europejskich w XVIII wieku.
T_20. Rynek prasy francuskiej i angielskiej w XIX wieku.
T_21. Rozwój amerykańskiego rynku prasy w XIX wieku. Pierwsze tabloidy.
T_22. Najważniejsze tendencje w prasie światowej XX wieku.
T_23. Rynek prasowy w systemach autorytarnych i totalitarnych. Prasa krajów Trzeciego Świata.
T_24. Propaganda, komunikowanie i informacja.
T_25. Historia sondażu.
T_26. Prasa polska do 1795 roku.
T_27. Prasa polska pod zaborami. Różnice i podobieństwa rynków w trzech zaborach, charakter cenzury.
T_28. „Wojna starej i nowej prasy warszawskiej”. Polskie czasopisma artystyczne i kulturalne.
T_29. Polska prasa emigracyjna.
T_30. Rozwój polskiego rynku prasowego w dwudziestoleciu międzywojennym.
T_31. Prasa polska w czasie II wojny światowej. Prasa konspiracyjna. Prasa gadzinowa.
T_32. Prasa lubelska. Powojenny socrealizm w prasie.
T_33. Okres Gomułki w prasie. Propaganda sukcesu w mediach lat 70.
T_34. Drugi obieg i prasa lat 80. „Kultura” paryska i Jerzy Giedroyć.
T_35. Prasa polska po 1989 roku i jej przejście do sieci.
Semestr II. Kino i film. Media elektryczne i cyfrowe
Część A. Kino i film
T_36. Prehistoria technologii wizualnych. Camera obscura, latarnia magiczna i panoramy.
T_37. Początki fotografii. Niépce, Daguerre i Talbot. Narodziny fotografii prasowej.
T_38. Narodziny kina. Bracia Lumière i Georges Méliès. Polski wkład Kazimierza Prószyńskiego.
T_39. Kino nieme w Europie. Ekspresjonizm niemiecki, awangarda francuska i radziecka szkoła montażu.
T_40. Kino nieme w Stanach Zjednoczonych. Narodziny Hollywood i David W. Griffith.
T_41. Początki kina dźwiękowego. Film i język kinematografii.
T_42. Gatunki filmowe. Western, musical, kino gangsterskie i film noir etc.
T_43. Kino amerykańskie i wielka piątka hollywoodzkich wytwórni. System studyjny i kodeks Haysa.
T_44. Film w służbie propagandy. Kino III Rzeszy i Związku Radzieckiego.
T_45. Tendencje w kinematografii światowej po II wojnie światowej. Neorealizm włoski.
T_46. Francuska nowa fala i kino autorskie.
T_47. Nowe Hollywood i era wysokobudżetowych przebojów kinowych.
T_48. Arcydzieła filmowe od Chaplina do Lyncha.
T_49. Festiwale i nagrody filmowe. Cannes, Wenecja, Berlin i Oscary.
T_50. Początki kina polskiego i film dwudziestolecia międzywojennego.
T_51. Szkoła polska. Andrzej Wajda i inni.
T_52. Kino moralnego niepokoju. Krzysztof Kieślowski i inni.
T_53. Kino polskie po 1989 roku.
T_54. Polskie Oscary.
Część B. Media elektryczne i cyfrowe
T_55. Okoliczności powstania telegrafu i telefonu.
T_56. Okoliczności powstania radia.
T_57. Rozwój polskiego radia.
T_58. Radio Wolna Europa.
T_59. Wynalazki a powstanie telewizji.
T_60. Rozwój polskiej telewizji.
T_61. Wynalazki ery elektronicznej. Telefonia komórkowa, satelity, sieci kablowe i magnetowidy.
T_62. Telewizja cyfrowa i narodziny streamingu.
T_63. Historia maszyn liczących i komputera.
T_64. Historia Internetu. Nowe media ery Internetu. Ku mediom społecznościowym i platformom.
T_65. Algorytmy i sztuczna inteligencja w mediach.
T_66. Świat reklamy.
T_67. Instytucje regulujące rynek mediów w Polsce i na świecie.
T_68. Kształtowanie się zawodu dziennikarskiego na świecie i w Polsce. Ryszard Kapuściński i pytanie, dlaczego dziennikarstwo jest pasją. Nagroda Pulitzera.
T_69. Dziennikarstwo śledcze. Afera Watergate. Polskie dziennikarstwo śledcze i afera Rywina.
T_70. Religie a media na świecie. Media chrześcijaństwa, judaizmu i islamu w historii.
|
W cyklu 2025/2026-Z:
jak wyżej |
W cyklu 2026/2027-Z:
Semestr I Semestr pierwszy prowadzi od początków komunikowania do prasy współczesnej. Część A obejmuje media pierwotne. Student poznaje zadania historii mediów, kulturę oralną i narodziny pisma i alfabetów. Omawiamy muzykę i taniec jako dawne formy przekazu, a także grecki dramat, średniowieczne widowisko i rękopis. Część B zaczyna się od wynalazku druku i rewolucji Gutenberga. Następnie przedstawia dzieje prasy światowej od XVII do XX wieku, historię cenzury, propagandy i sondażu oraz prasę w systemach totalitarnych. Ważną częścią semestru jest historia prasy polskiej od początków do 1795 roku, przez zabory, dwudziestolecie międzywojenne, II wojnę światową i PRL, aż po drugi obieg, emigrację i przemiany po 1989 roku. Semestr kończy się egzaminem ustnym. Semestr II Semestr drugi obejmuje media obrazu, dźwięku i sieci. Część A przedstawia historię kina w porządku chronologicznym. Prowadzi od prehistorii technologii wizualnych i fotografii przez kino nieme, dźwiękowe i gatunki filmowe do wielkich nurtów kina światowego. Osobno omawiamy kino polskie od początków po sukcesy XXI wieku, a także film jako medium propagandy i pamięci historycznej. Część B przedstawia media elektryczne i cyfrowe. Obejmuje telegraf, telefon, radio z Radiem Wolna Europa, telewizję, wynalazki ery elektronicznej, komputer, Internet, media społecznościowe i sztuczną inteligencję. Semestr zamykają tematy o reklamie, regulacji rynku mediów, zawodzie dziennikarza, dziennikarstwie śledczym oraz o mediach różnych religii na świecie i w Polsce. Semestr kończy się egzaminem ustnym. |
Koordynatorzy przedmiotu
Liczba godzin zajęć porwadzonych on-line
Tryb zajęć
Efekty kształcenia
WIEDZA - W wyniku przeprowadzonych zajęć student identyfikuje fazy historyczne rozwoju mediów, nazywa i definiuje komunikaty i epoki historyczne związane z komunikowaniem się człowieka. Wylicza sposoby relacji zapośredniczonych przez media w kontekście społecznym. Definiuje poszczególne media i nazywa odpowiednio rodzaje gatunków przekazu w poszczególnych rodzajach medialnych.
UMIEJĘTNOŚCI - Student porządkuje wiedzę historii mediów w kontekście ogólnej historii, rozwija znajomość istotnych dla dziennikarza zmian cywilizacyjnych w kontekście medialnym. Umie krytycznie spojrzeć na proces wytwarzania komunikatów medialnych.
KOMPETENCJE i POSTAWY - Student nabywa wrażliwości na złożoność procesów medialnych i komunikacyjnych, staje się zdolnym do krytycznej analizy przekazów medialnych na przestrzeni historii. Postrzega media jako narzędzia budujące relacje społeczne. Staje się świadomym odbiorcą zdolnym do zastosowania etyki w ocenie przekazu medialnego.
Kryteria oceniania
W każdym semestrze student pisze dwa kolokwia w formie testu pisemnego. Dopuszczenie do egzaminu wymaga dwóch pozytywnych ocen z kolokwiów.
Semestr I kończy się egzaminem-zaliczeniem ustnym.
Semestr II kończy się egzaminem-zaliczeniem ustnym. Terminy ustala starosta.
Praktyki zawodowe
nie dotyczy
Literatura
Lektury podstawowe:
- Bajka Z., Historia mediów, ABCmedia, Kraków 2008.
- Grzelewska D., Habielski R., Kozieł A., Osica J., Piwońska-Pykało L., Prasa, radio i telewizja w Polsce. Zarys dziejów, Elipsa, Warszawa 1999.
- Płażewski J., Historia filmu, Zakład Narodowy Imienia Ossolińskich Wrocław-Warszawa-Kraków 1995.
Lektury uzupełniające:
- Briggs A., Burke P., Społeczna historia mediów, Warszawa 2015.
- Goban-Klas T., Cywilizacja medialna, WSiP, Warszawa 2005.
- McLuhan M., Zrozumieć media. Przedłużenia człowieka, WNT, Warszawa 2004.
|
W cyklu 2025/2026-Z:
jak wyżej |
W cyklu 2026/2027-Z:
Literatura dodatkowa Butkiewicz M., Historia mediów. Od prehistorii do gazet seryjnych z XVII wieku, Wydawnictwo Naukowe UKSW, Warszawa 2024. |
Uwagi
|
W cyklu 2025/2026-Z:
- |
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: