Fenomen erotyczny w ujęciu Jean-Luca Mariona FIL-SM>mono3
Przedmiot poświęcony jest fenomenologii miłości Jean-Luca Mariona, ze szczególnym uwzględnieniem jego dzieła "Fenomen erotyczny". Punktem wyjścia będzie problem miejsca miłości w tradycji filozoficznej oraz przyczyn jej marginalizacji w dyskursie metafizycznym. Na tym tle ukazane zostanie znaczenie fenomenologii dla ponownego podjęcia filozoficznego namysłu nad miłością.
Pierwsza część zajęć stanowi wprowadzenie do fenomenologii Mariona. Omówione zostaną jej podstawowe kategorie: redukcja, donacja, fenomen przesycony oraz podmiot jako obdarowany (l’adonné). Pozwoli to określić miejsce "Fenomenu erotycznego" oraz redukcji erotycznej w całości projektu fenomenologicznego Mariona.
Zasadniczą część kursu stanowić będzie komentowana lektura "Fenomenu erotycznego", uporządkowana w trzech blokach problemowych. Pierwszy obejmie redukcję erotyczną i konstytucję podmiotu w relacji miłosnej: przejście od pewności własnego istnienia do pytania o bycie kochanym, problem miłości własnej, rolę drugiego oraz przejście od potrzeby bycia kochanym do możliwości kochania bez uprzedniej gwarancji wzajemności. Drugi blok zostanie poświęcony szczegółowej analizie fenomenologii ciała, erotyzacji i rozkoszowania się. Omówione zostaną cielesny charakter relacji erotycznej, wzajemne oddziaływanie kochanków, proces erotyzacji, doświadczenie rozkoszy, jego czasowość i skończoność oraz rola języka w doświadczeniu miłosnym. Trzeci blok obejmie granice i kryzysy relacji erotycznej, w szczególności problem uprzedmiotowienia drugiego, rozczarowania, kłamstwa, perwersji, zazdrości i nienawiści, a następnie zagadnienie wierności, trwałości relacji erotycznej oraz pojawienia się trzeciego, ze szczególnym uwzględnieniem fenomenu dziecka i eschatologicznego wymiaru miłości.
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
Student po ukończeniu zajęć:
F2aK_W05 – zna szczegółowo i dogłębnie rozumie poglądy wybranego wiodącego autora filozoficznego lub bieżący stan badań w zakresie wybranej problematyki filozoficznej.
W szczególności student:
– zna i rozumie podstawowe założenia fenomenologii Jean-Luca Mariona oraz miejsce problematyki miłości w jego projekcie filozoficznym;
– zna i rozumie główne kategorie Fenomenu erotycznego, w szczególności redukcję erotyczną, relację z drugim, cielesność, erotyzację, rozkoszowanie się, wierność i figurę trzeciego;
– potrafi zrekonstruować i przeanalizować główne etapy argumentacji Mariona zawartej w Fenomenie erotycznym;
– potrafi posługiwać się podstawowymi kategoriami fenomenologii Mariona w analizie filozoficznej problematyki miłości, cielesności i relacji erotycznej;
– potrafi krytycznie analizować tekst filozoficzny oraz formułować i uzasadniać własne stanowisko wobec omawianych problemów.
Kryteria oceniania
Ze względu na charakter zajęć, opartych na wspólnej analizie i komentowanej lekturze tekstu źródłowego, obecność na wykładzie jest co do zasady obowiązkowa. Dopuszczalne są maksymalnie 3 nieobecności w semestrze.
Ocena końcowa składa się z dwóch elementów:
1) 30% – przygotowanie do zajęć oraz aktywny udział w analizie i dyskusji nad omawianymi fragmentami Fenomenu erotycznego Jean-Luca Mariona. Oceniana jest umiejętność analizy tekstu filozoficznego, rekonstrukcji argumentacji oraz merytorycznego udziału w dyskusji;
2) 70% – egzamin ustny w formie rozmowy dotyczącej głównych problemów Fenomenu erotycznego oraz treści omawianych podczas wykładów. Oceniana jest znajomość całości problematyki przedmiotu, rozumienie koncepcji Mariona oraz umiejętność całościowego ujęcia omawianych zagadnień.
Literatura
1. Karpiński P., „Love without Being. Jean-Luc Marion’s Phenomenology of Love”, Kwartalnik Naukowy Fides et Ratio, nr 1 (41), 2020, s. 6-22.
2. Karpiński P., Odsłanianie cielesności. Wieloaspektowa problematyka ciała w fenomenologii francuskiej, Kraków: Wydawnictwo WAM, 2020.
3. Karpiński P., „The Radicalization Program of Phenomenology of Jean-Luc Marion”, International Journal of Theology, Philosophy and Science, nr 6, 2020, s. 68-81.
4. Karpiński P., „Zwrot erotyczny w fenomenologii francuskiej?”, Ruch Filozoficzny 77(1), 2021, s. 89-112.
5. Marion J.-L., Będąc danym. Esej z fenomenologii donacji, przeł. Wojciech Starzyński, Warszawa: IFiS PAN, 2007.
6. Marion J.-L., Fenomen erotyczny. Sześć medytacji, przeł. Piotr Karpiński, Kraków: Wydawnictwo WAM, 2026.
7. Marion J.-L., „O fenomenie erotycznym”, Lectio Magistralis wygłoszona podczas Colloquium Jean-Luc Marion, przeł. Piotr Karpiński, Kraków, 9-10 czerwca 2026, booklet konferencyjny, s. 35-50.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: