Reguły metodologiczne Józefa I.M. Bocheńskiego OP i ich aktualność dla filozofii FIL-SM>mono6
Wykład jest poświęcony regułom metodologicznym zaproponowanym przez Józefa I.M. Bocheńskiego OP. Opiera się na skrypcie, który przygotował w 1935 roku dla studentów rzymskiego „Angelicum”. Bocheński nie pisze w nim o tym, co myśleć, lecz o tym, jak myśleć. Formułuje 65 krótkich reguł dotyczących warsztatu filozofa. Kurs przedstawia ten tekst w kontekście biograficznym i historycznym oraz omawia Bocheńskiego ideę „metodologii ogólnej”. Kolejne zajęcia odpowiadają układowi skryptu, zbudowanemu według czterech przyczyn Arystotelesa. Omawiane są: (1) cel filozofowania, czyli prawda dla niej samej; (2) postawa filozofa: jego intelekt, wola i życie, a także ideał „nieosobistości”; (3) przebieg aktu filozoficznego: postawienie problemu, wyjaśnianie terminów, aporetyka, rozwiązanie i budowa systemu; (4) źródła filozofii: oczywistość, zdrowy rozsądek, dowód, nauki szczegółowe, wiara i autorytet, a także pismo filozoficzne. Przy każdej regule stawiane jest pytanie o jej aktualność i podejmowana jest próba oceny, czy obowiązuje ona dziś w pełni, czy wymaga korekty, czy ma już tylko znaczenie historyczne. Kurs uczy krytycznej lektury tekstu źródłowego i odróżniania trafności zalecenia od trafności jego uzasadnienia. Pokazuje też, jak dawna metodologia wiąże się ze współczesną filozofią.
Koordynatorzy przedmiotu
Liczba godzin zajęć porwadzonych on-line
Tryb zajęć
Efekty kształcenia
Wiedza – student zna i rozumie:
W1: kontekst powstania skryptu Bocheńskiego z 1935 roku, jego ideę „metodologii ogólnej” oraz strukturę i treść głównych reguł;
W2: różnicę między regułą a tezą, na której się opiera, oraz między zaleceniem metodologicznym a jego uzasadnieniem.
Umiejętności – student potrafi:
U1: zrekonstruować regułę na podstawie tekstu źródłowego, uzasadnić ocenę jej aktualności oraz wskazać jej współczesne odpowiedniki.
Kompetencje społeczne – student jest gotów do:
K1: krytycznej oceny argumentów, w tym argumentów z autorytetu, oraz rzeczowej dyskusji opartej na racjach.
Kryteria oceniania
Egzamin ustny, przeprowadzany stacjonarnie, sprawdzający wiedzę oraz umiejętność argumentowania i dyskusji.
Literatura
1. Bocheński Józef I.M., Wykłady z metodologii ogólnej (Rzym, 1934-1935), cz. 1, oprac. i wprow. D. Radziechowski, Wydawnictwo Wolski, Kraków 2024. (cz. 2 jeszcze nie opublikowana).
2. Bocheński, Józef M., Logika i filozofia, WN PWN, Warszawa 1993.
3. Między logiką a wiarą. Z Józefem M. Bocheńskim rozmawia Jan Parys, Les Editions Noir sur Blanc, Montrivher 1988.
4. Bocheński Józef I.M., Logika, Wydawnictwo Salwator, Kraków 2016.
5. Bocheński Józef I.M., Współczesne metody myślenia (różne wydania).
6. Poza logiką jest tylko absurd. Filozofia Józefa Marii Bocheńskiego OP, red. D. Łukasiewicz i R. Mordarski, Kraków 2014.
|
W cyklu 2026/2027-Z:
|
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: