Lęk jako doświadczenie podmiotu. Fenomenologiczno-antropologiczne aspekty przeżywania i rozumienia lęku FIL-SM>mono7
Przedmiot koncentruje się na lęku rozumianym nie tylko jako mierzalny stan psychologiczny, lecz również jako złożone doświadczenie podmiotu. Punktem wyjścia jest założenie, że doświadczenie lęku może różnić się nie tylko nasileniem, ale także swoją jakością, strukturą i znaczeniem nadawanym mu przez jednostkę. W ramach zajęć analizowane będą emocjonalne, poznawcze, somatyczne i behawioralne aspekty przeżywania lęku, a także sposoby jego rozpoznawania, interpretowania i regulowania.
Szczególne miejsce zajmie fenomenologiczna perspektywa doświadczenia, pozwalająca analizować lęk z punktu widzenia przeżywającego podmiotu. Omówione zostaną również antropologiczne i egzystencjalne aspekty lęku, w tym jego związek z poczuciem zagrożenia, niepewnością, wolnością, relacją jednostki ze światem i innymi ludźmi oraz doświadczeniem własnej egzystencji. Perspektywa ta zostanie zestawiona ze współczesnymi psychologicznymi sposobami konceptualizowania i badania lęku, w tym z podejściami ilościowymi i jakościowymi. Celem przedmiotu jest rozwijanie umiejętności wielowymiarowego rozumienia doświadczenia lęku oraz dostrzegania różnicy między jego pomiarem a indywidualnym sposobem przeżywania i nadawania mu znaczenia.
|
W cyklu 2026/2027-Z:
Przedmiot koncentruje się na lęku rozumianym nie tylko jako mierzalny stan psychologiczny, lecz również jako złożone doświadczenie podmiotu. Punktem wyjścia jest założenie, że doświadczenie lęku może różnić się nie tylko nasileniem, ale także swoją jakością, strukturą i znaczeniem nadawanym mu przez jednostkę. W ramach zajęć analizowane będą emocjonalne, poznawcze, somatyczne i behawioralne aspekty przeżywania lęku, a także sposoby jego rozpoznawania, interpretowania i regulowania. Szczególne miejsce zajmie fenomenologiczna perspektywa doświadczenia, pozwalająca analizować lęk z punktu widzenia przeżywającego podmiotu. Omówione zostaną również antropologiczne i egzystencjalne aspekty lęku, w tym jego związek z poczuciem zagrożenia, niepewnością, wolnością, relacją jednostki ze światem i innymi ludźmi oraz doświadczeniem własnej egzystencji. Perspektywa ta zostanie zestawiona ze współczesnymi psychologicznymi sposobami konceptualizowania i badania lęku, w tym z podejściami ilościowymi i jakościowymi. Celem przedmiotu jest rozwijanie umiejętności wielowymiarowego rozumienia doświadczenia lęku oraz dostrzegania różnicy między jego pomiarem a indywidualnym sposobem przeżywania i nadawania mu znaczenia. |
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
F2aK_U01
Student samodzielnie wyszukuje, analizuje, selekcjonuje i integruje wiedzę ze źródeł pisanych i elektronicznych, twórczo ją wykorzystuje w formułowaniu hipotez i krytycznych argumentacji oraz planuje projekty badawcze.
F2aK_U02
Student samodzielnie interpretuje tekst filozoficzny, komentuje i konfrontuje tezy pochodzące z różnych tekstów.
F2aK_U03
Student analizuje złożone argumenty filozoficzne, identyfikuje składające się na nie tezy i założenia oraz ustala zależności logiczne i argumentacyjne między tezami.
F2aK_U12
Student rekonstruuje i konstruuje argumentacje z perspektywy różnych stanowisk filozoficznych, uwzględniając właściwe każdemu z nich typy argumentacji oraz dostrzegając zachodzące między nimi zbieżności i różnice.
F2aK_K01
Student potrafi zaprezentować samodzielnie wybrany problem, a następnie poprowadzić dyskusję na jego temat.
F2aK_K02
Student wykazuje otwartość na nowe idee i gotowość do zmiany opinii w świetle dostępnych danych i argumentów.
F2aK_K08
Student rozumie znaczenie krytycznej dyskusji dla właściwego prowadzenia indywidualnej pracy filozoficznej.
Fp2aK_W01
Student objaśnia i charakteryzuje wiedzę na temat związków filozofii z psychologią, zwłaszcza w kontekście szczegółowych problemów pojawiających się na styku wybranych subdyscyplin psychologicznych i filozofii człowieka.
Fp2aK_U01
Student potrafi identyfikować współczesne problemy filozoficzne w psychologii oraz koncepcje filozoficzne leżące u podstaw stanowisk w psychologii.
Fp2aK_K01
Student jest gotów do udziału w debatach i sporach filozoficznych dotyczących psychologii.
Kryteria oceniania
Egzamin ustny lub pisemny, według uzgodnienia ze studentami. Ocenie podlega znajomość problematyki omawianej podczas zajęć, umiejętność samodzielnej analizy i interpretacji tekstów oraz problemów filozoficznych, a także zdolność do formułowania i uzasadniania własnego stanowiska.
Literatura
Literatura podstawowa
Bergo, B. (2021). Anxiety: A Philosophical History. Oxford University Press.
Kierkegaard, S. (1996). Pojęcie lęku. Warszawa: Aletheia.
Heidegger, M. (2004). Bycie i czas. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Merleau-Ponty, M. (2001). Fenomenologia percepcji. Warszawa: Aletheia.
Micali, Stefano (2022). Phenomenology of Anxiety. Springer.
Damasio, A. (2022). Błąd Kartezjusza. Emocje, rozum i ludzki mózg. Kraków: Copernicus Center Press.
LeDoux, J. E. (2000). Mózg emocjonalny. Tajemnicze podstawy życia emocjonalnego. Poznań: Media Rodzina.
LeDoux, J. E. (2016). Lęk. Jak mózg radzi sobie ze strachem i zagrożeniem.
Lazarus, R. S. (1991). Emotion and Adaptation. New York: Oxford University Press.
Literatura uzupełniająca
Crocq, M-A. (2015). “A History of Anxiety: From Hippocrates to DSM.” Dialogues in Clinical Neuroscience, 17(3), 319–325.
Damasio, A. (2026). Naturalna inteligencja i zagadki świadomości. Kraków: Copernicus Center Press.
Damasio, A. (2000). Tajemnica świadomości. Jak ciało i emocje współtworzą świadomość. Poznań: Rebis.
Damasio, A. (2004). W poszukiwaniu Spinozy. Radość, smutek i czujący mózg. Poznań: Rebis.
Sartre, J.-P. (2007). Byt i nicość. Zarys ontologii fenomenologicznej. Kraków: Zielona Sowa.
Panksepp, J. (1998). Affective Neuroscience: The Foundations of Human and Animal Emotions. New York: Oxford University Press.
Frijda, N. H. (1986). The Emotions. Cambridge: Cambridge University Press.
Gross, J. J. (red.). (2014). Handbook of Emotion Regulation. New York: Guilford Press.
Ratcliffe, M. (2008). Feelings of Being: Phenomenology, Psychiatry and the Sense of Reality. Oxford: Oxford University Press.
Barrett, L. F. (2017). How Emotions Are Made: The Secret Life of the Brain. Boston: Houghton Mifflin Harcourt.
Wolsza, K. (2014). „Fenomenologia lęku”. Ethos, 27(4), 79–92.
|
W cyklu 2026/2027-Z:
Literatura podstawowa Bergo, B. (2021). Anxiety: A Philosophical History. Oxford University Press. Kierkegaard, S. (1996). Pojęcie lęku. Warszawa: Aletheia. Heidegger, M. (2004). Bycie i czas. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN. Merleau-Ponty, M. (2001). Fenomenologia percepcji. Warszawa: Aletheia. Micali, Stefano (2022). Phenomenology of Anxiety. Springer. Damasio, A. (2022). Błąd Kartezjusza. Emocje, rozum i ludzki mózg. Kraków: Copernicus Center Press. LeDoux, J. E. (2000). Mózg emocjonalny. Tajemnicze podstawy życia emocjonalnego. Poznań: Media Rodzina. LeDoux, J. E. (2016). Lęk. Jak mózg radzi sobie ze strachem i zagrożeniem. Lazarus, R. S. (1991). Emotion and Adaptation. New York: Oxford University Press. Literatura uzupełniająca Crocq, M-A. (2015). “A History of Anxiety: From Hippocrates to DSM.” Dialogues in Clinical Neuroscience, 17(3), 319–325. Damasio, A. (2026). Naturalna inteligencja i zagadki świadomości. Kraków: Copernicus Center Press. Damasio, A. (2000). Tajemnica świadomości. Jak ciało i emocje współtworzą świadomość. Poznań: Rebis. Damasio, A. (2004). W poszukiwaniu Spinozy. Radość, smutek i czujący mózg. Poznań: Rebis. Sartre, J.-P. (2007). Byt i nicość. Zarys ontologii fenomenologicznej. Kraków: Zielona Sowa. Panksepp, J. (1998). Affective Neuroscience: The Foundations of Human and Animal Emotions. New York: Oxford University Press. Frijda, N. H. (1986). The Emotions. Cambridge: Cambridge University Press. Gross, J. J. (red.). (2014). Handbook of Emotion Regulation. New York: Guilford Press. Ratcliffe, M. (2008). Feelings of Being: Phenomenology, Psychiatry and the Sense of Reality. Oxford: Oxford University Press. Barrett, L. F. (2017). How Emotions Are Made: The Secret Life of the Brain. Boston: Houghton Mifflin Harcourt. Wolsza, K. (2014). „Fenomenologia lęku”. Ethos, 27(4), 79–92. |
Uwagi
|
W cyklu 2026/2027-Z:
Egzamin ustny lub pisemny, według uzgodnienia ze studentami. Ocenie podlega znajomość problematyki omawianej podczas zajęć, umiejętność samodzielnej analizy i interpretacji tekstów oraz problemów filozoficznych, a także zdolność do formułowania i uzasadniania własnego stanowiska. Nie wyraża się zgody na nagrywanie zajęć. |
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: