Konwersatorium z antropologii filozoficznej FIl-SL>KonAntrop
Źródła antropologii filozoficznej: główne etapy kształtowania się filozoficznego obrazu człowieka (starożytność, myśl chrześcijańska, nowożytność, filozofia współczesna).
Dualistyczna i hylemorficzna koncepcja natury ludzkiej (Platon, Arystoteles, Tomasz z Akwinu).
Substancjalizacja ludzkiego bytu a jedność psychofizyczna; problem duszy i ciała w ujęciu klasycznym i nowożytnym (Descartes, Kant).
Człowiek wobec przeciwności losu, cierpienia i śmierci; religijne uwarunkowania samorozumienia człowieka (Augustyn, myśl chrześcijańska).
Człowiek w perspektywie nieskończoności i najwyższego dobra (Kant, tradycja klasyczna).
Koncepcje człowieka w świetle źródeł współczesnego ateizmu i materializmu (Engels, Marks).
Ontologia ludzkiej egzystencji: stała natura ludzka a historyczność człowieka; kryzys europejskiego człowieczeństwa (Husserl, Heidegger).
Myślenie dialogiczne o człowieku, etyka jako metafizyka człowieka (Tischner, nurt personalistyczny).
Człowiek w nauce współczesnej: możliwe napięcia i dialog między antropologią filozoficzną a naukami szczegółowymi (psychologia, neurobiologia, AI, bioetyka).
Natura ludzka i kondycja człowieka: pojęcie conditio humana (Plessner, Gehlen, współczesne debaty).
Człowiek jako osoba: klasyczne i współczesne ujęcia osoby (Wojtyła, Spaemann, literatura personalistyczna).
Cielesny wymiar człowieka: fenomenologia ciała (Merleau-Ponty, Ingarden) oraz współczesne spory o ciało (płeć kulturowa, medykalizacja, obraz ciała w mediach).
Kryzys myślenia o człowieku oraz próby jego przezwyciężenia w antropologii filozoficznej.
Koordynatorzy przedmiotu
W cyklu 2023/2024-L: | W cyklu 2025/2026-L: |
Efekty kształcenia
Wiedza
W_1 – student dysponuje uporządkowanymi podstawowymi wiadomościami z dziedziny antropologii filozoficznej (F1aK_W12).
W_2 – student zna podstawową terminologię z zakresu antropologii filozoficznej (F1aK_W02).
W_3 – student zna idee i argumenty filozoficzne wybranych klasycznych autorów na podstawie lektury ich pism (F1aK_W03).
Umiejętności
U_1 – student czyta i interpretuje tekst filozoficzny (F1aK_U03).
U_2 – student analizuje argumenty antropologii filozoficznej, identyfikuje ich kluczowe tezy i założenia oraz zależności między nimi (F1aK_U06).
U_3 – student dobiera strategie argumentacyjne, na poziomie elementarnym konstruuje krytyczne argumenty, formułuje odpowiedzi na krytykę (F1aK_U09).
Kompetencje społeczne
K_1 – student zna zakres posiadanej przez siebie wiedzy i posiadanych umiejętności, rozumie potrzebę ciągłego dokształcania się i rozwoju zawodowego (F1aK_K01).
K_2 – student wykazuje otwartość na nowe idee i gotowość do zmiany opinii w świetle dostępnych danych i argumentów (F1aK_K02).
Kryteria oceniania
Aktywny udział w zajęciach, realizacja projektów i dyskusja w trakcie zajęć, punktowane przez prowadzącego
Projekt końcowy (dziennik antropologiczny / analiza dzieła kultury / mini‑raport „spór antropologiczny na dziś”)
Wymogi obecności: możliwe dwie nieusprawiedliwione nieobecności, obecność również jest warunkiem zaliczenia
Literatura
1. Arystoteles, "O duszy", przeł. P. Siwek, Warszawa 1988, s. 45-49, 73-76, 134-135.
2. Augustyn św., "O Trójcy Świętej", przeł. M. Stokowska, oprac. J. M. Szymusiak, Poznań 1963, księga X: "Pamięć, rozum, wola", r. 2, nr 14, s. 305; nr 18, s. 307-308; "O wolnej woli", tłum. A. Trombala, w: Dialogi filozoficzne, oprac. W. Seńko, Kraków 1999, s. 507-513.
3. Descartes R., "Medytacje o pierwszej filozofii", tłum. M. i K. Ajdukiewicz, t. 1, Warszawa 1958, medytacja szósta, s. 104-120.
4. Engels F., "Dzieła", t. 2, tłum. K. Jażdżewski, T. Zabłudowski, Warszawa 1949, s. 384 (Marks. K., Tezy o Feuerbachu).
5. Heidegger M., List o „humanizmie”, tłum. J. Tischner, w: "Budować, mieszkać, myśleć", wybrał, oprac. i wstępem opatrzył K. Michalski, Warszawa 1977, s. 76, 82-90.
6. Husserl E., "Medytacje kartezjańskie. Wprowadzenie do fenomenologii", przeł., wstępem i przypisami opatrzył A. Wajs, Warszawa 2009, medytacja V; "Kryzys europejskiego człowieczeństwa a filozofia", przeł. i wstępem opatrzył J. Sidorek, Warszawa 1993, s. 38-51.
7. Ingarden R., "Książeczka o człowieku", Kraków 1987, s. 116-122.
8. Kant I., "Krytyka czystego rozumu", tłum. R. Ingarden, Warszawa 1957, t. 2, s. 373-375, 377-378; "Krytyka praktycznego rozumu", tłum. J. Gałecki, Warszawa 1984, s. 201-205.
9. Maritain J., "Pisma filozoficzne", tłum. J. Fenrych, Kraków 1988, s. 337-347.
10. Merleau-Ponty M., "Fenomenologia percepcji", Warszawa 2001, s. 175-194.
11. Platon, "Fedon", tłum. R. Legutko, Kraków 1995, 69E–77A, 79A-80B, 85E-86E, 91C-95A.
12. Plessner H., "Homo absconditus", tłum. Z. Krasnodębski, w: H. Plessner, "Pytanie o conditio humana", wybrał, oprac. i wstępem opatrzył Z. Krasnodębski, Warszawa 1988, s. 111-114, 118-121.
13. Scheler M., "Stanowisko człowieka w kosmosie", w: "Pisma z antropologii filozoficznej i teorii wiedzy", tłum. S. Czerniak i A. Węgrzecki Warszawa 1987, s. 142-149.
14. Tischner J., "Filozofia dramatu. Wprowadzenie", Paris 1990, s. 9–23; "Spór o istnienie człowieka", Kraków 1998, s. 291-301.
15. Tomasz z Akwinu św., "Traktat o człowieku", przeł. i oprac. S. Świeżawski, Kęty 2000, kwestia 75 i 83, s. 22-33, 436-442.
16. Wojtyła K., "Osoba i czyn oraz inne studia antropologiczne", Lublin 1994, s. 158-159, 164-165, 223-224.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: