Historia powszechna średniowiecza HIS-SL>hispośre-w
Celem wykładu „Historia powszechna średniowiecza” jest wprowadzenie studentów studiów pierwszego stopnia w problematykę dziejów Europy od późnej starożytności po schyłek średniowiecza. Zajęcia obejmują analizę kluczowych procesów społecznych, gospodarczych i kulturowych, takich jak kształtowanie się struktur feudalnych, rozwój miast i handlu, przemiany władzy politycznej oraz rola Kościoła w życiu społecznym. Istotnym elementem wykładu jest także ukazanie codzienności różnych grup społecznych, w tym duchowieństwa, rycerstwa i ludności miejskiej oraz wiejskiej.
W ramach kursu studenci zapoznają się z podstawowymi kategoriami źródeł historiograficznych średniowiecza, takimi jak kroniki, roczniki, dokumenty prawne, teksty teologiczne czy akta procesowe. Omawiana jest ich specyfika, sposób powstawania, język oraz ograniczenia interpretacyjne. Szczególny nacisk kładziony jest na rozwijanie umiejętności krytycznej analizy źródeł oraz rozumienie ich wartości historycznej w kontekście epoki.
Program wykładu uwzględnia również wybrane zagadnienia z zakresu kultury religijnej i intelektualnej średniowiecza, w tym rozwój teologii, funkcjonowanie instytucji kościelnych, zjawisko herezji oraz znaczenie zakonów, zwłaszcza żebraczych, w kształtowaniu życia społecznego i duchowego. Dzięki temu studenci uzyskują spójny obraz średniowiecza jako epoki dynamicznych przemian oraz uczą się interpretować jej dziedzictwo w szerszym kontekście historycznym.
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
Student zna podstawowe pojęcia, literaturę oraz okoliczności wydarzeń odnoszących się do średniowiecznej historii Europy.
Potrafi w sposób problemowy ująć historię Europy średniowiecznej z uwzględnieniem znajomości głównych nurtów historiografii. Zna wartość historii Europy średniowiecznej dla dziedzictwa polskiej kultury.
Kryteria oceniania
Wykład, prezentacja multimedialna,
egzamin ustny
Praktyki zawodowe
-
Literatura
Obowiązkowa:
R. Michałowski, Historia Powszechna. Średniowiecze, wyd. PWN, Warszawa 2021 T. Manteuffel, Historia Powszechna. Średniowiecze, wyd. PWN, Warszawa 2021 (rożne daty)
B. Zientara, Historia Powszechna Średniowiecza, różne daty wydania, wyd. Trio, Warszawa 2015 (różne daty)
Dodatkowa:
R. M. Simon, Cywilizacja wczesnego chrześcijaństwa, Warszawa 1981.
H. Rahner, Kościół i państwo we wczesnym chrześcijaństwie, Warszawa 1986.
H. Chadwick, Kościół w epoce wczesnego chrześcijaństwa, Warszawa 2004.
J. Kłoczowski, Wspólnoty chrześcijańskie w tworzącej się Europie, Poznań 2003.
P. Chaunu, Czas reform, Warszawa 1989.
A. Brown, Kult świętych. Narodziny i rola w chrześcijaństwie łacińskim, Kraków 2007.
A. Vauchez, Duchowość średniowiecza, Gdańsk 1997.
J. Huizinga, Jesień średniowiecza, Warszawa 2001.
J. Delumeau, Strach w kulturze Zachodu, Warszawa 1986.
Ph. Ariès, Człowiek i śmierć, Warszawa 1997.
J. Le Goff, Kultura średniowiecznej Europy, Warszawa–Gdańsk 2001.
J. Strzelczyk, Średniowieczny obraz świata, Poznań 2004.
S. Gouguenheim, Średniowiecze w pytaniach i odpowiedziach, 2025.
T. Gałuszka, The Beguines of Medieval Świdnica. The Interrogation of the "Daughters of Odelindis" in 1332, York 2023.
Historia chrześcijaństwa, red. A. Corbin i in., Kraków 2009.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: