Dzieje wielkich imperiów HIS-SM>dziejeimpe

Tematyka dotycząca dziejów imperiów światowych
1. Wprowadzenie do zajęć - podstawowe pojęcia, zagadnienia i metody badań nad dziejami wielkich imperiów
2. Imperia Starożytnego Wschodu
3. Imperium Rzymskie
4. Dzieje Cesarstwa Wschodniorzymskiego (Bizancjum)
5. Imperium Karolińskie
6. Święte Cesarstwo Rzymskie
7. Imperium chińskie na przestrzeni wieków
8. Imperium mongolskie
9. Rzeczpospolita Obojga Narodów – imperium Europy Środkowo-Wschodniej
10. Szwecja w XVII–XVIII w. – próba budowy imperium bałtyckiego
11. Wielkie odkrycia geograficzne – imperia prekolumbijskie i imperia europejskie
12. Imperium Osmańskie XV–XX w.
13. Imperium Rosyjskie XVIII–XX w.
14. Imperium Brytyjskie XVIII–XX w.
15. Dzieje monarchii Habsburgów XVI–XX w.
16. Powstanie i dzieje USA XVIII–XXI w.
17. Powstanie i upadek ZSRR
18. Zimna wojna – konflikt USA i ZSRR

W cyklu 2022/2023-L:

T_1. Wprowadzenie do zajęć - podstawowe pojęcia, zagadnienia i metody badań nad dziejami wielkich imperiów
T_2. Imperium Rzymskie
T_3. Karolingowie
T_4. Sasi a Imperium Wikingów
T_4. Normanowie i Imperium Andegawenów
T_5. Wielkie odkrycia geograficzne - imperia Nowego Świata na przykładzie Hiszpanii
T_6. Imperium Habsburgów
T_7. Krótki żywot Imperium Napoleona
T_8. II Imperium Brytyjskie - "where the sun does not set"
T_9. Imperium Japonii
T_10. Zmierzch Imperium Brytyjskiego - irlandzkie "The Troubles" oraz Brexit
T_11. Imperium(?) Stanów Zjednoczonych

W cyklu 2023/2024-L:

W cyklu 2024/2025-L:

T_1. Imperium mongolskie Czyngis-chana
T_2. Litwa – imperium w Europie Środkowo-Wschodniej w XIII–XIV w.
T_3. Imperium Rosyjskie – preludium: od Iwana IV Groźnego do Piotra I
T_4. Imperium Rosyjskie – od Piotra I do Mikołaja II
T_5. Od ZSRR do Rosji Putina – imperialna Rosja w XX–XXI w.
T_6. Podstawowe pojęcia, zagadnienia i metody badań nad dziejami wielkich imperiów
T_7. Imperium Rzymskie
T_8. Blaski i cienie Cesarstwa Wschodniorzymskiego
T_9. Karolingowie
T_10. Święte Cesarstwo Rzymskie
T_11. Krótki żywot Imperium Napoleona
T_12. Imperia Nowego Świata na przykładzie Hiszpanii
T_13. II Imperium Brytyjskie - "where the sun does not set"
T_14. Zmierzch Imperium Brytyjskiego - irlandzkie "The Troubles" oraz Brexit
T_15. Imperium(?) Stanów Zjednoczonych

Koordynatorzy przedmiotu

W cyklu 2025/2026-L:

W cyklu 2024/2025-L:

W cyklu 2023/2024-L:

W cyklu 2022/2023-L:

Tryb zajęć

Stacjonarne

Efekty kształcenia

Po ukończeniu kursu student nabywa określoną wiedzę, zakładane umiejętności i kompetencje:
Wiedza:
H1aK_W01 ma podstawową wiedzę o dziejach wielkich imperiów oraz historii konfliktów zbrojnych przez nie prowadzonych na przestrzeni dziejów w systemie nauk oraz jej specyfice przedmiotowej i metodologicznej (P6S_WG).
H1aK_W05 zna najważniejszą faktografię dotyczącą wybranych wielkich imperiów oraz historii konfliktów zbrojnych przez nie prowadzonych na przestrzeni dziejów w poszczególnych epokach, zna historię działań wojennych rozgrywających się w Małopolsce na przestrzeni dziejów (P6S_WG).
H1aK_W06 posiada wiedzę o możliwościach interpretacji faktów historycznych i tekstów kultury w sposób determinowany różnym podłożem narodowym, religijnym i społecznym w odniesieniu do dziejów wielkich imperiów na przestrzeni dziejów (P6S_WG, P6S_WG/K).
H1aK_W09 zna i rozumie podstawowe metody analizy i interpunkcji różnych wytworów kultury (źródła historyczne, dzieła literackie, teksty kultury) właściwe dla wybranych tradycji, teorii oraz szkół badawczych w zakresie dziejów wielkich imperiów na przestrzeni dziejów (P6S_WG).
H1aK_W10 zna obowiązujące zasady korzystania z dorobku naukowego innych badaczy i ich przywołania, zna aktualne obowiązujące prawo autorskie w zakresie ochrony własności intelektualnej oraz zasady etyki pracy naukowej, zna zasady korzystania z produktów informatycznych (P6S_WK).
Umiejętności:
H1aK_1U01 potrafi wyszukiwać, analizować, oceniać, selekcjonować i użytkować oraz uogólniać informacje z wykorzystaniem różnych źródeł z zakresu dziejów wielkich imperiów na przestrzeni dziejów (P6S_UW).
H1aK_1U01 potrafi posługiwać się krytyką zewnętrzną i wewnętrzną źródeł historycznych dotyczących dziejów wielkich imperiów na przestrzeni dziejów, potrafi rozpoznać różne rodzaje wytworów kultury z zastosowaniem typowych metod, w celu określenia ich znaczeń, oddziaływania społecznego oraz miejsca w procesie historyczno-kulturowym (P6S_UW, P6S_UK).
H1aK_U03 umie samodzielnie zdobywać wiedzę i rozwijać umiejętności badawcze, kierując się wskazówkami opiekuna naukowego (P6S_UO, P6S_UU).
H1aK_U08 posiada umiejętności przygotowania wystąpień ustnych, dotyczących zagadnień ogólnych i szczegółowych (P6S_UK).
Kompetencje społeczne:
H1aK_K01 ma świadomość poziomu swojej wiedzy i umiejętności, rozumie potrzebę ciągłego samokształcenia (P6S_KK).
H1aK_K03 ma przekonanie o sensie, wartości i potrzebie realizacji misji historyka w społeczeństwie; jest gotowy do podejmowania wyzwań zawodowych i społecznych (P6S_KR).
H1aK_K05 ma świadomość odpowiedzialności za zachowanie dziedzictwa kulturowego i tradycji zarówno na poziomie lokalnym jak i globalnym: historii dziejów wybranych wielkich imperiów oraz konfliktów zbrojnych toczonych przez nie na przestrzeni dziejów, działań wojennych rozgrywających się w Małopolsce; ma świadomość znaczenia i roli Kościoła w procesie historycznym i jego miejsca w kształtowaniu wspólnych korzeni kultury europejskiej; rozumie znaczenie kultury judeochrześcijańskiej i klasycznej w historii Europy (P6S_KO).

Kryteria oceniania

Metody dydaktyczne:
Aby osiągnąć zamierzony efekt kształcenia planowane jest użycie następujących metod dydaktycznych:
M_1. podająca (wykład informacyjny, pogadanka);
M_2. problemowa (wykład problemowy);
M_3. aktywizująca (dyskusja dydaktyczna);
M_4. eksponująca (prezentacja multimedialna).

Kryteria oceniania:
1. Warunkiem uzyskania zaliczenia jest uczęszczanie na wykłady (możliwe 3 nieobecności na zajęciach). Student przekraczający limit nieobecności jest zobowiązany do przeczytania zadanej przez wykładowcę lektury (lista lektur) oraz zaliczenia na jej podczas dyżuru dydaktycznego.
2. Podczas trwania zajęć każdy ze studentów zobowiązany jest przygotować i wygłosić referat omawiający dzieje wybranego imperium światowego.
3. Podczas trwania zajęć każdy ze studentów zobowiązany jest do przeczytania 3 wybranych lektur poświęconych dziejom imperium światowych (listę przykładowych lektur wskaże wykładowca; po konsultacji z wykładowcą dopuszcza się także propozycje własnych lektur).
4. Po zakończeniu zajęć odbędzie się kolokwium zaliczeniowe z zakresu tematyki dotyczącej dziejów imperiów światowych.

Praktyki zawodowe

Brak

Literatura

1. Andersson I., Dzieje Szwecji, tłum. S. Piekarczyk, Warszawa 1967
2. Bazylow L., Wieczorkiewicz P. Historia Rosji, Wrocław-Warszawa-Kraków 2005
3. Beckwith Ch.I., Imperia jedwabnego szlaku. Historia Eurazji od epoki brązu do czasów obecnych, tłum. T. Fiedorek, Warszawa 2020
4. Bielicki M., Zapomniany świat Sumerów, Warszawa 1996
5. Clements J., Historia Chin. Dynastia, rewolucja i transformacja: od Państwa Środka do republiki ludowej, tłum. J. Hryniewska, Warszawa 2025
6. Dziewanowski K., Brzemię białego człowieka. Jak zbudowano Imperium Brytyjskie, Warszawa 2021
7. Ferguson N., Imperium. Jak Wielka Brytania zbudowała nowoczesny świat, tłu. B. Wilga, Warszawa 2013
8. Frahm E., Asyria. Powstanie i upadek pierwszego imperium w historii świata, tłum. R. Kot, Poznań 2025
9. Gaddis, J.L., Zimna wojna. Historia podzielonego świata, tłum. B. Pietrzyk, Kraków 2007
10. Heather P.J., Imperia i barbarzyńcy. Migracje i narodziny Europy, tłum. J. Szczepański, Poznań 2010
11. Heller M., Historia Imperium Rosyjskiego, Warszawa 2005
12. Jaczynowska M., Dzieje Imperium Romanum, wydanie obojętne
13. Jenkins P., Historia Stanów Zjednoczonych, tłum. A. Oksiuta, Kraków 2009
14. Judson P.M., Imperium Habsburgów. Wspólnota narodów, tłum. S. Patlewicz, Warszawa 2017
15. Kałużyński S., Dawni Mongołowie, Warszawa 1983
16. Kamen H., Imperium hiszpańskie. Dzieje rozkwitu i upadku, tłum. T. Prochenka, Warszawa 2008
17. Kersten A., Historia Szwecji, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk 1973
18. Kitchen K.A., Ramzes Wielki i jego czasy, Warszawa 2002
19. Lewicki Z., Historia Stanów Zjednoczonych Ameryki 1607-2024, Warszawa 2024
20. Lubina M., Niedźwiedź w cieniu Smoka. Rosja–Chiny 1991–2014, Kraków 2025
21. Lunde H.O., Dynastia wojowników. Wojny Szwecji 1611–1721, tłum. J. Szkudliński, Poznań 2015
22. Man J., Kubiłaj-Chan. Władca największego imperium w dziejach, tłum. K. Bażyńska-Chojnacka, P. Chojnacki, Warszawa 2007
23. Nowak A., Od imperium do imperium. Spojrzenie na historię Europy Wschodniej, Kraków 2004
24. Shaw S.J., Historia Imperium Osmańskiego i Republiki Tureckiej, t. 1: 1280-1808, tłum. B. Świetlik, Warszawa 2016
25. Shaw S.J., Shaw E.K., Historia Imperium Osmańskiego i Republiki Tureckiej, t. 2: 1808-1975, tłum. B. Świetlik, Warszawa 2016
26. Ulmer A., Cywilizacja Majów. Osiągnięcia intelektualne, historia militarna i polityczna, Oświęcim 2016
27. Zakrzewski K., Dzieje Bizancjum, wydanie obojętne

W cyklu 2022/2023-L:

Wielkie Imperia (opracowanie zbiorowe), Warszawa 2000,
K. Dziewanowski, Brzemię białego człowieka. Jak zbudowano Imperium Brytyjskie, Warszawa 2021,
N. Ferguson, Imperium. Jak Wielka Brytania zbudowała nowoczesny świat, Warszawa 2013
I. Morris, Pax Britannica: The Climax of an Empire Miękka oprawa, London 2002
I. Morris, Heaven's Command : An Imperial Progress, London 2003
C. A. Bayly, The Birth of the Modern World, 1780-1914: Global Connections and Comparisons, 2004
materiały własne prowadzacego

W cyklu 2023/2024-L:

W cyklu 2024/2025-L:

Cenckiewicz S., Rachoń M., Zgoda. Rząd i służby Tuska w objęciach Putina, Warszawa 2024.
Głębocki H., Kresy imperium. Szkice do dziejów polityki Rosji wobec jej peryferii (XVIII–XXI wiek), Kraków 2006.
Głębocki H., Jak się nie dać „strawić” imperium? Polski realizm i idealizm polityczny wobec Rosji 1815–1921, Kraków 2024.
Khodorkovsky M., Na granicach Rosji, przełożyła Bogumiła Malarecka, Warszawa 2009.
Kucharzewski J., Od białego caratu do czerwonego, wydanie obojętne.
Metody i środki oddziaływania imperiów. Ideologia i praktyka polityczna państwa rosyjskiego/sowieckiego/rosyjskiego w latach 1686–2022, red. Andrzej Nowa, współpraca Łukasz Dryblak, Warszawa 2024.
Nowak A., Od Imperium do Imperium. Spojrzenie na historię Europy Wschodniej, Kraków 2004.
Pipes R., Czerwone imperium. Powstanie Związku Sowieckiego, wydanie obojętne.
Rowell C. Stephen, Pogańskie imperium. Litewska dominacja w Europie Środkowo-Wschodniej 1295–1345, Oświęcim 2017.
Tajna historia Mongołów. Anonimowa kronika mongolska z XIII wieku, przełożył z mongolskiego, wstępem i komentarzami opatrzył Stanisław Kałużyński, Warszawa 1970.
Wielkie Imperia (opracowanie zbiorowe), Warszawa 2000,
K. Dziewanowski, Brzemię białego człowieka. Jak zbudowano Imperium Brytyjskie, Warszawa 2021,
N. Ferguson, Imperium. Jak Wielka Brytania zbudowała nowoczesny świat, Warszawa 2013
I. Morris, Pax Britannica: The Climax of an Empire Miękka oprawa, London 2002
I. Morris, Heaven's Command : An Imperial Progress, London 2003
C. A. Bayly, The Birth of the Modern World, 1780-1914: Global Connections and Comparisons, 2004
materiały własne prowadzacego

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu HIS-SM>dziejeimpe w USOSweb