kultura XIX i XX wieku ODK-SL>kultur-3(05)
Zajęcia obejmują przedstawienie najważniejszych i najbardziej istotnych zjawisk kulturowych Europy i Polski (także w niektórych kontekstach światowych) XIX i XX w. Nacisk zostanie położony na te zjawiska, prądy filozoficzne, pojęcia kulturowe które znalazły wyraz sztuce danego okresu. Tło kulturowe zostanie przedstawione w odniesieniu do życia umysłowego, literatury, muzyki, teatru, filmu i innych form wyrazu artystycznego i kulturowego.
|
W cyklu 2023/2024-Z:
Tematyka wykładów: 2. Główne założenia klasycyzmu w kulturze. Spór klasyków z romantykami 3. Romantyzm w kulturze europejskiej 4. Kultura okresu powstań narodowych 6. Pozytywizm i kultura pozytywna 7. Realizm i naturalizm w kulturze europejskiej 8. Kultura II rewolucji przemysłowej, kultura miejska II poł. XIX w. – pocz. XX w. 9. Kultura wiejska, ludowa II poł. XIX w. – XX w. 10. Modernizm, belle epoque, fin de siecle, Młoda Polska 11. Kultura okresu międzywojennego 12. II wojna światowa a kultura 13. Socrealizm w kulturze 14. Kultura PRL i zachodnia – lata 60, 70, 80, 90-te 15. Kultura współczesna |
W cyklu 2025/2026-Z:
Przedmiot „Kultura XIX i XX wieku” poświęcony jest analizie przemian kultury europejskiej – zwłaszcza polskiej – w kontekście wybranych zjawisk, przestrzeni miejskich i dzieł kultury. Zajęcia skupiają się na relacji między przestrzenią, społeczeństwem a wytworami kultury, ukazując, jak konkretne miejsca – teatry, muzea, pałace, ulice, kawiarnie – stawały się nośnikami idei nowoczesności, tożsamości narodowej, oporu, pamięci i estetyki. |
W cyklu 2026/2027-Z:
Tematyka zajęć: 2. Główne założenia klasycyzmu w kulturze 3. Romantyzm w kulturze europejskiej 4. Kultura polska a tzw. sprawa narodowa 5. Pozytywizm 6. Realizm i naturalizm w kulturze europejskiej 7. Kultura miejska II poł. XIX w. – pocz. XX w. 8. Kultura ludowa II poł. XIX w.–XX w. 9. Modernizm, belle époque, fin de siècle 10. Kultura okresu międzywojennego 11. II wojna światowa a kultura 12. Socrealizm w kulturze 13. Kultura PRL i zachodnia – lata 60-90. XX w. 14. Kultura współczesna |
Koordynatorzy przedmiotu
W cyklu 2026/2027-Z: | W cyklu 2025/2026-Z: | W cyklu 2024/2025-Z: | W cyklu 2023/2024-Z: |
Efekty kształcenia
Student potrafi zdefiniować pojęcie kultury i historii kultury. Zna i rozumie terminologię z zakresu historii kultury. Rozumie procesy zachodzące w społeczeństwie XIX i XX wieku oraz zna ich wpływ na dzieje świata i człowieka. Potrafi przeprowadzić analizę źródeł z zastosowaniem typowych metod. Student widzi potrzebę dalszego uczenia się i zgłębiania zagadnienia.
Kryteria oceniania
Metody: analiza tekstów źródłowych, opracowanie wybranych zagadnień z dziejów kultury w formie pisemnej, prezentacja multimedialna, dyskusja.
Kryteria oceniania: Aktywny udział w zajęciach (dopuszczalna jedna nieobecność nieusprawiedliwiona). Przedmiot kończy się zaliczeniem w formie pisemnej. Szczegółowy zakres zaliczenia zostanie przedstawiony na początku zajęć. Na ocenę końcową składa się ocena z zaliczenia oraz ocena aktywności na zajęciach.
Literatura
S. Czarnowski, Kultura, oprac. N. Assorodobraj, Warszawa 1958 (lub wydania późniejsze).
J. Osterhammel, Historia XIX wieku. Przeobrażenie świata, Poznań 2020.
M. Żywczyński, Historia powszechna 1789-1870, Warszawa 2021.
T. Kizwalter, Historia powszechna. Wiek XIX, Warszawa 2003.
J. Tyszkiewicz, E. Czapiewski, Historia powszechna. Wiek XX, Warszawa 2012.
L. Bazylow, Historia nowożytnej kultury rosyjskiej, Warszawa 1986.
G. Duby, R. Mandrou, Historia kultury francuskiej. Wiek X-XX, Warszawa 1965.
O. Figes, Europejczycy. Początki kosmopolitycznej kultury, Warszawa 2021.
|
W cyklu 2023/2024-Z:
Bogucka M., Dzieje kultury polskiej do 1918 roku, Wrocław 1987 Brückner A., Dzieje kultury polskiej, Warszawa 1946, 1958, 1991 Chwalba A., Historia powszechna. Wiek XIX, Warszawa 2009 Kieniewicz S. (red.), Polska w XIX w. Państwo – społeczeństwo- kultura, Warszawa 1987 Salmi H., Europa XIX wieku. Historia kulturowa, Kraków 2010 Rietbergen P., Dzieje kultury, Warszawa 2001 Topolski J., Cywilizacje i kultury V-XX wieku (Wielka encyklopedia geografii świata, T.10), Poznań 1998 Wasylewski S., Życie polskie w XIX w., Kraków 1962 Uzupełniające Berlin I., Korzenie romantyzmu, Poznań 2004 Bietoletti S., Klasycyzm i romantyzm, Warszawa 2006 Hauser A., Społeczna historia sztuki i literatury, Tom 2, Warszawa 1974 Markiewicz H., Pozytywizm, Warszawa 1998 Poszukiwanie sensów. Lekcja z czytania kultury, pod red. Piotra Kowalskiego i Zbigniewa Libery, Kraków 2006 Ziejka F., Poeci, misjonarze, uczeni. Z dziejów kultury i literatury polskiej, Kraków1998 Lektury (XX w.) Podstawowe Bogucka M., Kultura, naród, trwanie. Dzieje kultury polskiej od zarania do 1989 roku, Warszawa 2008 Brückner A., Dzieje kultury polskiej, Warszawa 1946, 1958, 1991 Czapiewski E, Tyszkiewicz J., Historia powszechna. Wiek XX, Warszawa 2010 Mencwel A., Przedwiośnie czy potop. Studium postaw polskich w XX wieku, Warszawa 1997 Obyczaje polskie. Wiek XX w krótkich hasłach, red. M. Szpakowska, Warszawa 2008 Rietbergen P., Dzieje kultury, Warszawa 2001 Topolski J., Cywilizacje i kultury V-XX wieku (Wielka encyklopedia geografii świata, T.10), Poznań 1998 Walas T., Zrozumieć swój czas. Kultura polska po komunizmie. Rekonesans, Kraków 2003 Uzupełniające Fukuyama F., Koniec historii, Poznań 1996 Goban-Klas T., Zarys historii i rozwoju mediów. Od malowideł naskalnych do multimediów, Kraków 2001 Hauser A., Społeczna historia sztuki i literatury, Tom 2, Warszawa 1974 Hobsbawn E., Wiek skrajności. Spojrzenie na Krótkie Dwudzieste Stulecie, Warszawa 1999 Huntington S., Zderzenie cywilizacji, WWL Muza, Warszawa 2007 Krzysztofek K., Podgórski M., Grabowska M., E-seje z socjologii internetu, Warszawa 2006 Poszukiwanie sensów. Lekcja z czytania kultury, pod red. Piotra Kowalskiego i Zbigniewa Libery, Kraków 2006 Socrealizm. Fabuły-komunikaty-ikony, pod red. K. Stępnika i M. Piechoty, Lublin 2006 |
W cyklu 2025/2026-Z:
P. Ackroyd, Londyn. Biografia, Poznań 2011. |
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: