historia rzemiosła artystycznego w XIX i XX wieku ODK-SM>rzemart2(04)
Kurs „Historia rzemiosła artystycznego XIX i XX wieku” ma na celu wszechstronne zapoznanie studentów z rozwijającym się w tym okresie rzemiosłem, które wchodziło w skład szerszego kontekstu artystycznego i społecznego. Historia rzemiosła artystycznego jest nierozerwalnie związana z ewolucją technologiczną, zmianami społecznymi oraz rozwojem nowych nurtów w sztuce, które w XX wieku w dużym stopniu wpłynęły na kształtowanie współczesnej produkcji artystycznej i przemysłowej. Kurs ma na celu ukazanie, jak przełomowe zmiany technologiczne oraz zmieniające się normy społeczne wpłynęły na sztukę użytkową, a także jak rzemiosło artystyczne stało się ważnym elementem kulturowego dziedzictwa w skali międzynarodowej.
W ramach zajęć studenci zapoznają się z historią najważniejszych nurtów rzemiosła artystycznego, które kształtowały estetykę i funkcjonalność wyrobów w XIX i XX wieku, a także z ich oddziaływaniem na sztukę, design, architekturę i szeroko pojętą kulturę materialną. Rzemiosło artystyczne, traktowane początkowo jako działalność twórcza, której celem było tworzenie przedmiotów codziennego użytku, z biegiem lat stawało się coraz bardziej związane z estetyką, jakością wykonania, a także poszczególnymi stylami artystycznymi, jak romantyzm, realizm, secesja, modernizm, art deco czy funkcjonalizm. Podjęcie się analizy zmian w rzemiośle artystycznym daje studentom pełniejszy obraz ewolucji sztuki użytkowej oraz jej wpływu na codzienne życie i na społeczeństwa, które w różny sposób reagowały na zmieniające się warunki technologiczne i kulturowe.
Kurs poświęca szczególną uwagę wpływowi rewolucji przemysłowej, która wprowadziła masową produkcję i nowe technologie, zmieniając oblicze wytwórczości artystycznej, oraz rozwojowi takich ruchów jak Arts and Crafts w Anglii, secesja, Bauhaus, czy Art Deco, które stawiały na zrównoważenie pomiędzy estetyką a funkcjonalnością. Na szczególną uwagę zasługuje także rozwój rzemiosła w krajach takich jak Niemcy, Francja, Anglia, Stany Zjednoczone, które miały decydujący wpływ na kształtowanie międzynarodowych standardów produkcji artystycznej.
W trakcie kursu omówione zostaną także zmiany, jakie zaszły w rzemiośle polskim. Studenci będą mieli okazję zapoznać się z wpływem rzemiosła artystycznego na polską kulturę materialną, a także z głównymi nurtami, które miały znaczący wpływ na rozwój polskiego wzornictwa, takich jak secesja, czy późniejsze wpływy związane z Bauhausem. W tym kontekście kurs uwzględnia także rolę polskich artystów, projektantów i rzemieślników, którzy, mimo trudnych warunków politycznych i społecznych, wywarli istotny wpływ na rozwój sztuki użytkowej i rzemiosła artystycznego.
Podczas wykładów studenci zapoznają się z kluczowymi postaciami związanymi z rzemiosłem artystycznym, zarówno z krajów zachodnioeuropejskich, jak i z Polski, oraz z ich dorobkiem, który przyczynił się do rozwoju różnych technik i form w sztuce użytkowej. Zajęcia umożliwią także analizę przykładów wyrobów rzemieślniczych i artystycznych, które były popularne w poszczególnych okresach i w poszczególnych krajach, a także przedstawienie ich na tle szerokich zmian społecznych i technologicznych.
Kurs ma na celu także wykształcenie umiejętności krytycznej analizy dzieł sztuki użytkowej, zrozumienia ich kontekstu kulturowego oraz technologicznego, a także umożliwienie studentom pogłębionego wglądu w ewolucję estetyki rzemiosła artystycznego, co stanowi fundament do dalszych badań w zakresie historii sztuki. Dodatkowo, studenci poznają techniki wytwarzania wyrobów artystycznych, a także procesy projektowania, które były stosowane w XIX i XX wieku, aby lepiej zrozumieć, jak rzemiosło łączyło się z przemysłem, sztuką i społecznymi potrzebami tego okresu.
Koordynatorzy przedmiotu
Liczba godzin zajęć porwadzonych on-line
Efekty kształcenia
Po zakończeniu kursu studenci będą w stanie:
Zrozumieć rolę rzemiosła artystycznego w historii sztuki – Studenci będą potrafili wskazać, jak rzemiosło artystyczne wpisuje się w szersze przemiany społeczne, technologiczne i artystyczne XIX i XX wieku. Zrozumieją jego funkcję jako formy sztuki użytkowej, ale także jako odpowiedzi na zmiany w procesach wytwórczych i przemysłowych.
Rozpoznać kluczowe nurty rzemiosła artystycznego – Po ukończeniu kursu studenci będą w stanie rozpoznać i opisać główne nurty rzemiosła artystycznego, takie jak Arts and Crafts, secesja, Art Deco czy Bauhaus, a także wskazać ich cechy charakterystyczne, idee, twórców oraz ich wpływ na wzornictwo, produkcję przemysłową i kulturę materialną.
Analizować zmiany społeczne i technologiczne w kontekście rzemiosła – Studenci zrozumieją, jak przełomowe zmiany społeczne, polityczne i technologiczne XIX i XX wieku wpływały na rozwój rzemiosła artystycznego, a także jak te zmiany kształtowały wyroby rzemieślnicze, w tym ich estetykę, funkcjonalność oraz masową produkcję.
Ocenić wpływ rzemiosła na sztukę i społeczeństwo – Studenci będą potrafili ocenić, w jaki sposób rzemiosło artystyczne wpłynęło na rozwój sztuki użytkowej, projektowanie wnętrz, meblarstwo, biżuterię, tkaniny, ceramikę i inne dziedziny. Będą również w stanie wskazać, w jaki sposób sztuka użytkowa kształtowała społeczne i kulturowe gusty elit oraz szerokich grup społecznych.
Zidentyfikować wpływ polskiego rzemiosła na tradycję europejską i światową – Studenci będą w stanie wskazać, jak polskie rzemiosło artystyczne, szczególnie w XIX i XX wieku, wpłynęło na wzornictwo i projektowanie w Polsce oraz poza jej granicami, a także jak tradycje rzemieślnicze w Polsce wpisywały się w szerokie przemiany społeczne i kulturowe.
Przeprowadzać krytyczną analizę wyrobów rzemieślniczych – Studenci będą potrafili analizować wyroby rzemieślnicze z różnych okresów i nurtów, uwzględniając ich technikę, materiały, estetykę i funkcjonalność. Będą w stanie ocenić, jak te przedmioty odzwierciedlają zmiany społeczne, technologiczne i artystyczne w danym czasie.
Wykorzystywać wiedzę teoretyczną w praktyce – Studenci będą zdolni do zastosowania zdobytej wiedzy w kontekście współczesnych wyzwań rzemiosła artystycznego, takich jak zrównoważony rozwój, nowoczesne technologie (np. druk 3D) oraz powrót do tradycyjnych technik rękodzielniczych. Będą także rozumieli, jak współczesne rzemiosło może współczesnym społeczeństwie funkcjonować w kontekście globalizacji i zmieniających się gustów estetycznych.
Przygotować analizy porównawcze – Studenci będą zdolni do tworzenia porównań między różnymi nurtami rzemiosła artystycznego, a także porównań między rzemiosłem europejskim a polskim, identyfikując podobieństwa i różnice w technikach, materiałach i estetyce.
Kryteria oceniania
Egzamin ustny na ocenę
Literatura
Szczepkowska-Naliwajek KingaDzieje badań nad dawnym rzemiosłem artystycznym w Polsce 1800-1939. Toruń 2005
Irena Huml Polska sztuka stosowana XX wieku Warszawa 1978
Zdzisław Żygulski jun. Dzieje polskiego rzemiosła artystycznego warszawa 1987
Bochanak Adam, Buczkowski Kazimierz Rzemiosło artystyczne w Polsce Warszawa 1971
Guidot DESIGN 1940-1990 WZORNICTWO I PROJEKTOWANIE Warszawa 1998
Charlotte Fiell Peter Fiell Design Historia projektowania Warszawa 2015
Micheal Robinson International Arts and Crafts Londyn 2013
Clive Edwards A Cultural History of Craft: Volumes 5-6: the Age of Industry (1800-1920); the Modern Age (1920-present). Londyn 2025
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: