Język łaciński OGO-FIL-LAT-3

F1aK_W02; F1aK_U19, F1aK_U24, F1aK_K01, F1aK_K04, F1aK_K06
Wiedza
Student:
- zna i rozumie wybrane zagadnienia gramatyczne i składniowe języka łacińskiego na poziomie umożliwiającym samodzielną analizę i tłumaczenie tekstów o średnim i wyższym stopniu trudności (w tym rozszerzone formy czasownika, system zaimków, konstrukcje porównawcze, struktury strony biernej i form deponencjalnych, zdania względne i ACI);
- zna wprowadzone terminy filozoficzne oraz pojęcia kluczowe dla tradycji łacińskiej (ontologiczne, epistemologiczne, aksjologiczne, logiczne), rozumie ich znaczenie w kontekście kulturowym i historycznym.
Umiejętności
Student:
- samodzielnie analizuje formy fleksyjne oraz konstrukcje składniowe w tekstach łacińskich, poprawnie rozpoznając relacje między elementami zdania;
- rozumie terminologię filozoficzną w omawianych tekstach;
- rozumie i tłumaczy teksty łacińskie o średnim i wyższym poziomie trudności (preparowane i oryginalne), z uwzględnieniem kontekstu filozoficznego, argumentacji i precyzji terminologicznej;
- interpretuje krótkie i dłuższe fragmenty dzieł autorów starożytnych; średniowiecznych lub nowożytnych, rozumie sens wypowiedzi, rozpoznaje jej strukturę;
- posługuje się podstawowym aparatem filologicznym i leksykalnym: ustala znaczenie nowych słów, korzysta z wiedzy o słowotwórstwie i etymologii, porównuje możliwe warianty tłumaczeniowe;
- rozwija i wykorzystuje słownik terminów filozoficznych w pracy z tekstem łacińskim, łącząc analizę językową z interpretacją filozoficzną.

1. Metoda podawcza (audiowizualna).
2. Metoda gramatyczno-tłumaczeniowa (ćwiczenia audytoryjne: analiza przykładów zdań).
3. Elementy metody immersyjnej – nauka przez kontekstowe użycie języka, bez wyjaśnień teoretycznych (np. opcja prowadzenia zajęć częściowo w języku łacińskim).
4. Metoda porównawcza, przez wskazanie greckiego kontekstu językowego (opcjonalnie).
5. Elementy metody bezpośredniej (słucham, mówię i powtarzam).
6. Metody aktywizujące: ćwiczenia wykonywane indywidualnie (praca własna studenta) lub w grupach, ćwiczenia w aplikacjach e-learningowych, spacer z czytaniem inskrypcji (opcjonalnie).

Lektury podstawowe:
I. Materiały własne prowadzącego (w tym tworzenie materiałów dydaktycznych, np. skryptów i zestawień tematycznych, na platformach takich jak Teams, Moodle).
II. Do wyboru treści z poniższych podręczników:
1. Aguilar M. L., Tarrega J.; Via Latina. De lingua et vita Romanorum, Granada: Cultura Classica 2022.
2. Fontanier, J-M., Le vocabulaire latin de la philosphie, Paris: Elipses 2005.
3. Jurewicz O., Winniczuk L., Żuławska J., Język łaciński. Podręcznik dla lektoratów szkół wyższych, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN 1994 (lub inne wydanie).
4. Lesher J., Latin and Greek for Philosophers,
https://philosophy.unc.edu/wp-content/uploads/sites/122/2013/10/Latin-and-Greek-for-Philosophers.pdf (dostęp: maj 2025).
5. Orberg H. H., Lingua Latina per se illustrata. Pars prima: Familia Romana, Grenaa: Domus Latina 2007.
6. Ryba J., Wolanin E., Klęczar A., Homo Romanus, część I, Kraków: Wydawnictwo Draco 2017.
7. Ter-Grigorian N., Disco linguam Latinam. Podręcznik języka łacińskiego, Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego 2007.
8. Wilczyński S., Zarych T., Rudimenta Latinitatis, Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego 2011 (lub inne wydania).
9. Wilczyński S., Pobiedzińska E., Jaworska A., Porta Latina nova, Warszawa: Wydawnictwo Szkolne PWN 2012.
10. Winniczuk L., Lingua Latina. Łacina bez pomocy Orbiliusza, Warszawa: Wydawnictwo PWN 1975.
Lektury uzupełniające:
Jougan A., Słownik kościelny łacińsko-polski, Warszawa: Wydawnictwo Archidiecezji Warszawskiej 1992 (lub inne wydania).
Korpanty J., Mały słownik łacińsko-polski, Warszawa: Wydawnictwo Szkolne PWN 2001.
Samolewicz Z, Sołtysik T., Składnia łacińska, Bydgoszcz: Homini 2000.
Sondel J., Słownik łacińsko-polski dla prawników i historyków, Kraków: Universitas 2001.
Wielewski M., Krótka gramatyka języka łacińskiego, Warszawa: Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych 1978 (i późniejsze).
Wikarjak J., Gramatyka opisowa języka łacińskiego, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN 1979 (lub inne wydania).
Słowniki elektroniczne i aplikacje typu: Glosbe, Whitaker’s Words Online.

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

• Strona przedmiotu OGO-FIL-LAT-3 w USOSweb