Język łaciński OGO-HIS-LAT-3
Kurs ma na celu:
- utrwalenie i systematyzację materiału z semestrów I–II;
- rozwijanie umiejętności samodzielnego rozumienia tekstów łacińskich o tematyce historycznej i kulturowej (preparowanych i oryginalnych), w tym epigrafiki, o średnim i wyższym poziomie trudności;
- rozwijanie umiejętności samodzielnego tłumaczenia łacińskich tekstów (preparowanych i oryginalnych);
- wprowadzenie treści gramatycznych, które pomogą w rozwijaniu ww. umiejętności, a także rozwinięcie umiejętności analizy gramatycznej i składniowej bardziej złożonych zdań łacińskich;
- poszerzenie znajomości słownictwa łacińskiego charakterystycznego dla tekstów historycznych różnych epok (antycznych, średniowiecznych i nowożytnych), obejmującego terminologię społeczną, polityczną, prawną, ustrojową, administracyjną i kościelną, występującą m.in. w historiografii, dokumentach urzędowych oraz źródłach kościelnych (takich jak wizytacje, księgi metrykalne, statuty i akta kościelne);
- kontynuację pracy nad słownikiem tematycznym;
- rozwijanie umiejętności analitycznej i krytycznej pracy z tekstem łacińskim jako nośnikiem dziedzictwa historycznego, ze szczególnym uwzględnieniem recepcji pojęć w kulturze europejskiej;
- kształtowanie kompetencji świadomego korzystania z łaciny jako narzędzia interpretacji źródeł, umożliwiającego samodzielne sięganie do tekstów historycznych na dalszych etapach studiów.
|
W cyklu 2023/2024-Z:
2.Rozróżnianie przynależności i umiejętność odmiany rzeczowników deklinacji IV i V oraz zaimków i liczebników.3.Budowanie, rozróżnianie i tłumaczenie form strony biernej czasowników. 4. Rozpoznawanie i tłumaczenie konstrukcji składniowych charakterystycznych dla języka łacińskiego.Treści kształcenia:1.Rozpoznawanie i umiejętność stopniowania przymiotników i przysłówków.2.W zakresie fleksji uzupełnienie deklinacji (o dekl. IV i V ) Uzupełnienie odmian zaimkowych -pronomen relativum, interrogativum, pronomina demonstrativa, indefinita, adjectiva pronominalia. Numeralia cardinalia et ordinaria.3.Budowanie, rozróżnianie i tłumaczenie form strony biernej czasowników.Passivum: indicativus praesentis, imperfecti, futuri I passivi; indicativus perfecti, plusquamperfecti, futuri II passivi; infinitivus praesentis passivi; budowa zdania w stronie biernej. Verba deponentiaet semideponentia.4.Rozszerzenie konstrukcji ACI o wykorzystanie w niej inf. perfecti i futuri passivi.i wprowadzenie nowych konstrukcji składniowych charakterystycznych dla języka łacińskiego: genetivus partitivus, ablativus comparativus |
W cyklu 2025/2026-Z:
2.Rozróżnianie przynależności i umiejętność odmiany rzeczowników deklinacji IV i V oraz zaimków i liczebników.3.Budowanie, rozróżnianie i tłumaczenie form strony biernej czasowników. 4. Rozpoznawanie i tłumaczenie konstrukcji składniowych charakterystycznych dla języka łacińskiego.Treści kształcenia:1.Rozpoznawanie i umiejętność stopniowania przymiotników i przysłówków.2.W zakresie fleksji uzupełnienie deklinacji (o dekl. IV i V ) Uzupełnienie odmian zaimkowych -pronomen relativum, interrogativum, pronomina demonstrativa, indefinita, adjectiva pronominalia. Numeralia cardinalia et ordinaria.3.Budowanie, rozróżnianie i tłumaczenie form strony biernej czasowników.Passivum: indicativus praesentis, imperfecti, futuri I passivi; indicativus perfecti, plusquamperfecti, futuri II passivi; infinitivus praesentis passivi; budowa zdania w stronie biernej. Verba deponentiaet semideponentia.4.Rozszerzenie konstrukcji ACI o wykorzystanie w niej inf. perfecti i futuri passivi.i wprowadzenie nowych konstrukcji składniowych charakterystycznych dla języka łacińskiego: genetivus partitivus, ablativus comparativus |
Koordynatorzy przedmiotu
W cyklu 2026/2027-Z: | W cyklu 2023/2024-Z: | W cyklu 2025/2026-Z: |
Efekty kształcenia
H1aK_W09, H1aK_U09
Wiedza
Student:
- zna i rozumie wybrane zagadnienia gramatyczne i składniowe języka łacińskiego na poziomie umożliwiającym samodzielną analizę i tłumaczenie tekstów o średnim i wyższym stopniu trudności (w tym rozszerzone formy czasownika, system zaimków, konstrukcje porównawcze, struktury strony biernej i form deponencjalnych, zdania względne i ACI);
- zna wprowadzone słownictwo i podstawowe skróty używane w epigrafice.
Umiejętności
Student:
- samodzielnie analizuje formy fleksyjne oraz konstrukcje składniowe w tekstach łacińskich, poprawnie rozpoznając relacje między elementami zdania;
- rozumie i tłumaczy teksty łacińskie o średnim i wyższym poziomie trudności (preparowane i oryginalne), z uwzględnieniem kontekstu historycznego;
- interpretuje krótkie i dłuższe fragmenty dzieł autorów starożytnych; średniowiecznych lub nowożytnych, rozumie sens wypowiedzi, rozpoznaje jej strukturę;
- posługuje się podstawowym aparatem filologicznym i leksykalnym: ustala znaczenie nowych słów, korzysta z wiedzy o słowotwórstwie i etymologii, porównuje możliwe warianty tłumaczeniowe;
- rozwija i wykorzystuje słownik tematyczny w pracy z tekstem łacińskim, łącząc analizę językową z interpretacją historyczną.
Kryteria oceniania
1. Ocenianie ciągłe przygotowania studenta do zajęć oraz jego pracy na zajęciach.
2. Obowiązek frekwencji: dopuszczalna jest dwukrotna nieusprawiedliwiona nieobecność na zajęciach; pozostałe nieobecności należy usprawiedliwić (usprawiedliwienie lekarskie, sądowe lub z uczelni). Więcej niż dwie nieobecności na zajęciach należy odpracować w ustalony z prowadzącym zajęcia sposób (przygotowanie dodatkowego zadania, odrabianie zajęć z inną grupą).
3. Sprawdziany (1–3 w ciągu semestru, trwające 45–90 minut, nie później niż dwa tygodnie przed planowanym zakończeniem zajęć).
4. Minimum konieczne do uzyskania oceny pozytywnej (dst) to 51% maksymalnej wartości punktowej pracy. W wypadku nieobecności na sprawdzianie student ma obowiązek zgłoszenia się do prowadzącego, by umówić się na zaliczanie materiału.
Ocena podsumowująca semestr jest oparta na ocenach uzyskanych z kolokwiów (⅔ oceny), przy czym bierze się pod uwagę finalne, czyli najlepsze oceny z poszczególnych kolokwiów, oraz na ocenie wynikającej z ciągłego oceniania pracy studenta na zajęciach (⅓ oceny).
Literatura
Lektury podstawowe:
I. Materiały własne prowadzącego (w tym tworzenie materiałów dydaktycznych, np. skryptów i zestawień tematycznych, na platformach takich jak Teams, Moodle).
II. Do wyboru treści z poniższych podręczników:
Aguilar M. L., Tarrega J.; Via Latina. De lingua et vita Romanorum, Granada: Cultura Classica 2022.
Appel, H., Bis repetita placent, Toruń: Wyd. Uniwersytetu Mikołaja Kopernika 2007.
Awianowicz B., Język łaciński z elementami epigrafiki i numizmatyki rzymskiej, Toruń: Wydawnictwo Literat 2006.
Gładowska B. et al., Varietas delectat. Wybór tekstów łacińskich, Warszawa: Sub lupa 2019.
Jurewicz O., Winniczuk L., Żuławska J.; Język łaciński. Podręcznik dla lektoratów szkół wyższych, Warszawa: PWN, wyd. 16, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN 1994 (lub inne wydanie).
Orberg H. H., Lingua Latina per se illustrata. Pars prima: Familia Romana, Grenaa: Domus Latina 2007.
Ryba J., Wolanin E., Klęczar A., Homo Romanus, część I, Kraków: Wydawnictwo Draco 2017.
Ter-Grigorian N., Disco linguam Latinam. Podręcznik języka łacińskiego, Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego 2007.
Wilczyński S., Pobiedzińska E., Jaworska A., Porta Latina nova, Warszawa: Wydawnictwo Szkolne PWN 2012.
Wilczyński S., Zarych T., Rudimenta Latinitatis, Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego 2011 (lub inne wydania).
Winniczuk L., Lingua Latina. Łacina bez pomocy Orbiliusza, Warszawa: Wydawnictwo PWN 1975.
Lektury uzupełniające:
Jougan A., Słownik kościelny łacińsko-polski, Warszawa: Wydawnictwo Archidiecezji Warszawskiej 1992 (lub inne wydania).
Korpanty J., Mały słownik łacińsko-polski, Warszawa: Wydawnictwo Szkolne PWN 2001.
Samolewicz Z, Sołtysik T., Składnia łacińska, Bydgoszcz: Homini 2000.
Sondel J., Słownik łacińsko-polski dla prawników i historyków, Kraków: Universitas 2001.
Wielewski M., Krótka gramatyka języka łacińskiego, Warszawa: Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych 1978 (i późniejsze).
Wikarjak J., Gramatyka opisowa języka łacińskiego, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN 1979 (lub inne wydania).
Słowniki elektroniczne i aplikacje typu: Glosbe, Whitaker’s Words Online.
|
W cyklu 2023/2024-Z:
Lektury podstawowe:1.Wilczyński S.; Zarych T., Rudimenta Latinitatis, Wrocław 1996 (i późniejsze)2.Salomonowicz-Górska I.Język łaciński dla teologów, Katowice 20063.Rominkiewicz J, Żeber I., Podstawy języka łacińskiego dla studentów prawa, Wrocław 20094.Ryba J., Wolanin E., Klęczar A., Homo Romanus, Kraków 20175.Pobiedzińska E., Jaworska A., Wilczyński S.; Porta Latina, Warszawa 2005 ( i późniejsze)6.Korpanty J.,Małysłownik łacińsko-polski,Warszawa 1992 (i późniejsze)7.Kumaniecki K., Słownik łacińsko-polski, Warszawa 1977 (i późniejsze)8.Materiały własne prowadzącego.Lektury uzupełniające:1. Jougan A., Słownik kościelny łacińsko-polskiPoznań-Warszawa-Lublin 19582. Korpanty J., Słownik łacińsko-polski, Warszawa 2001 3. Samolewicz Z, Sołtysik T., Składnia łacińska, Bydgoszcz 20004. Sondel J Słownik łacińsko-polski dla prawników i historyków, Kraków 20015. Wielewski M., Krótka gramatyka języka łacińskiegoWarszawa 19796. Wikarjak J.Gramatyka opisowa języka łacińskiego Warszawa 1978 / i późniejsze/ |
W cyklu 2025/2026-Z:
Lektury podstawowe: 1. Materiały własne prowadzącego 2. Awianowicz B., Język łaciński z elementami epigrafiki i numizmatyki rzymskiej 3. Jurewicz O., Winniczuk L., Żuławska J.; Język łaciński. Podręcznik dla lektoratów szkół wyższych 4. Kalinkowski S., Scire Latine. Podręcznik dla alumnów i studentów teologii 5. Małunowiczówna L., Roma Christiana. Podręcznik łaciny chrześcijańskiej 6. Norajr Ter-Grigorian, Disco linguam Latinam. Podręcznik języka łacińskiego 7. Orberg H. H., Lingua Latina per se illustrata 8. Pobiedzińska E., Jaworska A., Wilczyński S., Porta Latina 9. Rominkiewicz J, Żeber I., Podstawy języka łacińskiego dla studentów prawa 10. Salamonowicz-Górska I., Język łaciński dla teologów 11. Ryba J., Wolanin E., Klęczar A., Homo Romanus, cz. I i II 12. Wilczyński S., Zarych T., Rudimenta Latinitatis 13. Winniczuk L., Lingua Latina, Łacina bez pomocy Orbiliusza 14. Wojtczak J. A., Fides et litterae. Język łaciński dla uczniów szkół katolickich, studentów i alumnów Lektury uzupełniające: Sondel J., Słownik łacińsko-polski dla prawników i historyków, Kraków 2001 Jougan A., Słownik kościelny łacińsko-polski, Poznań-Warszawa-Lublin 1958 Korpanty J., Słownik łacińsko-polski, Warszawa 2001 Wikarjak J., Gramatyka opisowa języka łacińskiego, Warszawa 1979 Samolewicz Z, Sołtysik T., Składnia łacińska, Bydgoszcz 2000 Wielewski M., Krótka gramatyka języka łacińskiego, Warszawa 1978 (i późniejsze) |
Uwagi
|
W cyklu 2023/2024-Z:
Możliwość prowadzenia części zajęć w formie zdalnej. |
W cyklu 2025/2026-Z:
Możliwość prowadzenia części zajęć w formie zdalnej. |
W cyklu 2026/2027-Z:
Obciążenie studenta pracą |
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: