Język łaciński OGO-LKan-LAT-1-2
Przedmiot stanowi kontynuację nauki języka łacińskiego i jest przeznaczony dla studentów posiadających już podstawowe kompetencje w zakresie gramatyki i leksyki łacińskiej. Zajęcia mają na celu uporządkowanie oraz utrwalenie wcześniej zdobytej wiedzy, a także rozwijanie umiejętności samodzielnej lektury oryginalnych tekstów łacińskich związanych z teologią, historią Kościoła i filozofią.
Centralne miejsce zajmuje praca z tekstem źródłowym o zróżnicowanym stopniu trudności. W toku lektury studenci doskonalą umiejętność rozpoznawania struktur gramatycznych, interpretowania wypowiedzi w kontekście oraz korzystania ze specjalistycznego słownictwa charakterystycznego dla tradycji chrześcijańskiej i nauk teologicznych. Powtórzenie i uzupełnienie zagadnień gramatycznych odbywa się w ścisłym związku z analizowanymi tekstami i służy pogłębianiu kompetencji czytelniczych.
Treści programowe
1. Lektura i analiza tekstów łacińskich
teksty teologiczne, patrystyczne, liturgiczne, filozoficzne oraz historyczne;
doskonalenie umiejętności samodzielnego tłumaczenia i interpretacji tekstu;
rozpoznawanie charakterystycznych cech stylu łacińskiego.
2. Utrwalenie i uporządkowanie zagadnień gramatycznych
fleksja rzeczownika, przymiotnika, zaimka i czasownika;
składnia przypadków;
konstrukcje charakterystyczne dla łaciny (ACI, NCI, ablativus absolutus, coniugatio periphrastica itp.);
użycie trybu coniunctivus;
klasyfikacja i analiza zdań podrzędnych.
3. Rozwijanie słownictwa specjalistycznego
terminologia związana z teologią, historią Kościoła i filozofią;
słownictwo odpowiadające zainteresowaniom naukowym studentów oraz tematyce przygotowywanych prac dyplomowych.
|
W cyklu 2025/2026-Z:
A. Zebranie i powtórzenie/wprowadzenie materiału gramatycznego i leksykalnego. Fleksja – powtórzenie. System deklinacyjny (rzeczownika, przymiotnika – [stopniowanie], zaimka, imiesłowu gerundium, supinum). System koniugacyjny (tempora: wszystkie czasy strony czynnej i biernej w zakresie: indicativus, imperativus, infinitivus). Składnie przypadków: np.genetivus partitivus, dativus auctoris, dativus possessivus, accusativus duplex, nominativus duplex. Konstrukcje stylistyczne typowe dla j.łacińskiego: accusativus cum infinitivo, nominativus cum infinitivo, ablativus absolutus, coniugatio periphrastica activa et passiva Formy coniunctivus (praesentis, imperfecti, perfecti, plusquamperfecti) Klasyfikacja zdań podrzędnych: zdania rozpoczynające się od spójnika „UT”: - z coniunctivem: zdania okolicznikowe celu/ut finale/, zdania podrzędne dopeł-nieniowe/ut obiectivum/, zdania podrzędne skutkowe /ut consecutivum/, zdania podrzędne podmiotowe/ut subiectivum/, zdania podrzędne przyzwalające/ ut concessivum/ - z indicativem: zdania okolicznikowe czasu/ ut temporale/, zdania porównaw-cze/ut comparativum/. zdania rozpoczynające się od spójnika „CUM”: - z coniunctivem: zdania okolicznikowe czasu z odcieniem przyczynowym /cum narrativum vel historicum/, zdania okolicznikowe czasu przeciwstawne /cum adver-sativum/, zdania okolicznikowe przyczyny/cum causale/, zdania podrzędne przyzwa-lające/cum concessivum/ - z indicativem: różne odmiany zdań czasowych (cum temporale, cum explicati-vum, cum iterativum, cum inversum). pozostałe spójniki zdań podrzędnych: zdania okolicznikowe przyczyny, zdania podrzędne przyzwalające, zdania okolicznikowe warunku, zdania okolicznikowe czasu, zdania względne. Słownictwo związane z kierunkiem studiów, planowaną pracą magisterską i zainteresowaniami studentów (utrwalenie, poszerzenie). |
Koordynatorzy przedmiotu
W cyklu 2025/2026-Z: | W cyklu 2026/2027-Z: |
Efekty kształcenia
WIEDZA
Student posiada uporządkowaną wiedzę na temat najważniejszych zagadnień gramatyki i składni języka łacińskiego, niezbędnych do samodzielnej lektury tekstów źródłowych.
Student zna i rozumie podstawowe typy konstrukcji składniowych oraz zdań podrzędnych występujących w tekstach łacińskich, w tym zasady następstwa czasów (consecutio temporum).
Student zna słownictwo charakterystyczne dla łacińskich tekstów teologicznych oraz rozumie jego znaczenie w kontekście studiowanej problematyki.
UMIEJĘTNOŚCI
Student rozpoznaje i poprawnie interpretuje formy fleksyjne oraz konstrukcje składniowe występujące w oryginalnych tekstach łacińskich.
Student wykorzystuje wiedzę gramatyczną i leksykalną do tłumaczenia oraz analizy tekstów łacińskich o tematyce teologicznej, filozoficznej i historycznej.
Student samodzielnie odczytuje sens tekstu łacińskiego, uwzględniając jego strukturę językową oraz kontekst kulturowy i historyczny.
Student posługuje się słownictwem specjalistycznym niezbędnym do rozumienia tekstów związanych z kierunkiem studiów i własnymi zainteresowaniami badawczymi.
Kryteria oceniania
Metody i narzędzia dydaktyczne
Ćwiczenia audytoryjne: analiza tekstów (metoda gramatyczno-tłumaczeniowa), praca w grupach, analiza przykładów zdań, ćwiczenia fleksyjne, praca własna studenta;
Konsultacje;
Metody e-learningowe.
Literatura
Lektury podstawowe
Jougan A., Słownik kościelny, Warszawa 1992 (i inn.)
Sondel J., Słownik łacińsko-polski dla prawników i historyków, Kraków 1997.
Salomonowicz- Górska I., Ćwiczenia z języka łacińskiego. Słowniczek polsko-łaciński, Warszawa 2002.
Salomonowicz Z., Składnia łacińska, Bydgoszcz 2000.
Wikarjak J., Gramatyka opisowa języka łacińskiego, Warszawa 1997 (i in.)
materiały własne prowadzącego
Lektury uzupełniające
Migne J. P., Patrologiae Latinae cursus completus, Paris 1855-1865.
red. Pietras H. Baron A., Dokumenty soborów powszechnych, t.I-IV, Kraków 2001-2004
Missale Romanum ex decreto sacrosancti concilii Tridentini, Vatican 1962
Missale Romanum. Novus Ordo Missae, Vatican 2008
Inne pomoce:
WORDS (darmowe narzędzie do określania form łacińskich; kody gramatyczne i podstawowe znaczenia słów w języku angielskim)
A) w wersji online (strona WWW)
http://archives.nd.edu/words.html
http://ablemedia.com/ctcweb/showcase/wordsonline.html
B) wersja PC (wymaga instalacji na komputerze osobistym)
http://ablemedia.com/ctcweb/showcase/whitakerwords.html#download
|
W cyklu 2025/2026-Z:
Lektury podstawowe Jougan A., Słownik kościelny, Warszawa 1992 (i inn.) Sondel J., Słownik łacińsko-polski dla prawników i historyków, Kraków 1997. Salomonowicz- Górska I., Ćwiczenia z języka łacińskiego. Słowniczek polsko-łaciński, Warszawa 2002. Salomonowicz Z., Składnia łacińska, Bydgoszcz 2000. Wikarjak J., Gramatyka opisowa języka łacińskiego, Warszawa 1997 (i in.) materiały własne prowadzącego
Lektury uzupełniające Migne J. P., Patrologiae Latinae cursus completus, Paris 1855-1865. red. Pietras H. Baron A., Dokumenty soborów powszechnych, t.I-IV, Kraków 2001-2004 Missale Romanum ex decreto sacrosancti concilii Tridentini, Vatican 1962 Missale Romanum. Novus Ordo Missae, Vatican 2008 Inne pomoce: WORDS (darmowe narzędzie do określania form łacińskich; kody gramatyczne i podstawowe znaczenia słów w języku angielskim) A) w wersji online (strona WWW) http://archives.nd.edu/words.html http://ablemedia.com/ctcweb/showcase/wordsonline.html B) wersja PC (wymaga instalacji na komputerze osobistym) http://ablemedia.com/ctcweb/showcase/whitakerwords.html#download |
W cyklu 2026/2027-Z:
Lektury podstawowe Jougan A., Słownik kościelny, Warszawa 1992 (i inn.) Sondel J., Słownik łacińsko-polski dla prawników i historyków, Kraków 1997. Salomonowicz- Górska I., Ćwiczenia z języka łacińskiego. Słowniczek polsko-łaciński, Warszawa 2002. Salomonowicz Z., Składnia łacińska, Bydgoszcz 2000. Wikarjak J., Gramatyka opisowa języka łacińskiego, Warszawa 1997 (i in.) materiały własne prowadzącego
Lektury uzupełniające Migne J. P., Patrologiae Latinae cursus completus, Paris 1855-1865. red. Pietras H. Baron A., Dokumenty soborów powszechnych, t.I-IV, Kraków 2001-2004 Missale Romanum ex decreto sacrosancti concilii Tridentini, Vatican 1962 Missale Romanum. Novus Ordo Missae, Vatican 2008 Inne pomoce: WORDS (darmowe narzędzie do określania form łacińskich; kody gramatyczne i podstawowe znaczenia słów w języku angielskim) A) w wersji online (strona WWW) http://archives.nd.edu/words.html http://ablemedia.com/ctcweb/showcase/wordsonline.html B) wersja PC (wymaga instalacji na komputerze osobistym) http://ablemedia.com/ctcweb/showcase/whitakerwords.html#download |
Uwagi
|
W cyklu 2025/2026-Z:
Możliwe jest prowadzenie części zajęć w formie zdalnej. |
W cyklu 2026/2027-Z:
Możliwe jest prowadzenie części zajęć w formie zdalnej. |
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: