Język łaciński OGO-TKP-LAT-3
Kurs ma na celu:
- utrwalenie i systematyzację materiału z semestrów I–II;
- rozwijanie umiejętności samodzielnego rozumienia łacińskich tekstów teologicznych (oryginalnych i preparowanych) o średnim i wyższym poziomie trudności, zwłaszcza o charakterze biblijnym, liturgicznym i doktrynalnym;
- rozwijanie umiejętności samodzielnego tłumaczenia łacińskich tekstów teologicznych, w tym fragmentów Pisma Świętego, tekstów liturgicznych, dokumentów Kościoła oraz wybranych tekstów chrześcijańskich;
- pogłębienie i rozszerzenie wiedzy gramatycznej oraz rozwijanie umiejętności analizy gramatyczno składniowej bardziej złożonych struktur językowych;
- poszerzenie znajomości słownictwa teologicznego i liturgicznego, charakterystycznego dla różnych gatunków tekstów kościelnych;
- kontynuację pracy nad własnym słownikiem tematycznym;
- rozwijanie umiejętności interpretacji tekstu łacińskiego w jego kontekście teologicznym, liturgicznym i historycznym;
- kształtowanie umiejętności świadomej i krytycznej pracy z tekstem jako nośnikiem tradycji Kościoła;
- pogłębianie świadomości roli łaciny jako języka teologii i liturgii, umożliwiającego bezpośredni dostęp do źródeł oraz pełniejsze rozumienie dziedzictwa Kościoła w dalszym toku studiów.
|
W cyklu 2022/2023-Z:
1. Rozpoznawanie i umiejętność stopniowania przymiotników i przysłówków. |
W cyklu 2023/2024-Z:
1. Rozpoznawanie i umiejętność stopniowania przymiotników i przysłówków. |
W cyklu 2024/2025-Z:
1. Rozpoznawanie i umiejętność stopniowania przymiotników i przysłówków. |
W cyklu 2025/2026-Z:
1. Rozpoznawanie i umiejętność stopniowania przymiotników i przysłówków. |
Koordynatorzy przedmiotu
W cyklu 2025/2026-Z: | W cyklu 2026/2027-Z: | W cyklu 2022/2023-Z: | W cyklu 2024/2025-Z: | W cyklu 2023/2024-Z: |
Tryb zajęć
Efekty kształcenia
P7S_WG, P7S_UK
Wiedza
Student:
- zna i rozumie wybrane zagadnienia gramatyczne i składniowe języka łacińskiego na poziomie umożliwiającym samodzielną analizę i tłumaczenie tekstów o średnim i wyższym stopniu trudności (w tym rozszerzone formy czasownika, system zaimków, konstrukcje porównawcze, struktury strony biernej i verba deponentia, zdania względne i ACI);
- zna wprowadzone słownictwo, wybraną modlitwę i opcjonalnie odpowiedzi ludu na mszy.
Umiejętności
Student:
- samodzielnie analizuje formy fleksyjne oraz złożone konstrukcje składniowe w tekstach łacińskich o charakterze teologicznym, poprawnie rozpoznając relacje między elementami zdania;
- rozumie i tłumaczy łacińskie teksty teologiczne (oryginalne i preparowane) o średnim i wyższym poziomie trudności, w szczególności teksty biblijne, liturgiczne i doktrynalne;
- interpretuje krótsze i dłuższe fragmenty tekstów teologicznych (np. Pisma Świętego, modlitw, dokumentów Kościoła, pism autorów chrześcijańskich), rozpoznaje ich strukturę oraz zasadniczy sens wypowiedzi;
- posługuje się wiedzą z zakresu fleksji i składni łacińskiej w celu precyzyjnego rozumienia i przekładu tekstów, uwzględniając ich specyfikę stylistyczną i gatunkową;
- korzysta z podstawowego aparatu filologicznego i leksykalnego (słowniki, komentarze, pomoce gramatyczne), ustala znaczenie nowych wyrazów oraz porównuje możliwe warianty tłumaczeniowe;
- rozwija i wykorzystuje własny słownik tematyczny, szczególnie w zakresie terminologii teologicznej, liturgicznej;
- rozpoznaje i interpretuje tekst w jego kontekście teologicznym, liturgicznym i historycznym, łącząc analizę językową z rozumieniem treści;
- potrafi syntetycznie przedstawić treść tłumaczonego tekstu (ustnie lub pisemnie), wskazując jego główne wątki i znaczenie;
- rozumie rolę łaciny jako języka teologii i liturgii oraz potrafi wykorzystać tę znajomość w dalszym kształceniu teologicznym.
- opanowuje pamięciowo wybraną modlitwę i opcjonalnie odpowiedzi ludu na mszy.
Kryteria oceniania
1. Metoda podawcza (audiowizualna).
2. Metoda gramatyczno-tłumaczeniowa (ćwiczenia audytoryjne: analiza przykładów zdań).
3. Elementy metody immersyjnej – nauka przez kontekstowe użycie języka, bez wyjaśnień teoretycznych (np. opcja prowadzenia zajęć częściowo w języku łacińskim).
4. Metoda porównawcza, przez wskazanie greckiego kontekstu językowego (opcjonalnie).
5. Elementy metody bezpośredniej (słucham, mówię i powtarzam).
6. Metody aktywizujące: ćwiczenia wykonywane indywidualnie (praca własna studenta) lub w grupach, ćwiczenia w aplikacjach e-learningowych, spacer z czytaniem inskrypcji (opcjonalnie).
Sposoby sprawdzania i warunki zaliczenia:
1. Ocenianie ciągłe przygotowania studenta do zajęć oraz jego pracy na zajęciach.
2. Obowiązek frekwencji: dopuszczalna jest dwukrotna nieusprawiedliwiona nieobecność na zajęciach; pozostałe nieobecności należy usprawiedliwić (usprawiedliwienie lekarskie, sądowe lub z uczelni). Więcej niż dwie nieobecności na zajęciach należy odpracować w ustalony z prowadzącym zajęcia sposób (przygotowanie dodatkowego zadania, odrabianie zajęć z inną grupą).
3. Sprawdziany (1–3 w ciągu semestru, trwające 45–90 minut, nie później niż dwa tygodnie przed planowanym zakończeniem zajęć).
4. Minimum konieczne do uzyskania oceny pozytywnej (dst) to 51% maksymalnej wartości punktowej pracy. W wypadku nieobecności na sprawdzianie student ma obowiązek zgłoszenia się do prowadzącego, by umówić się na zaliczanie materiału.
Ocena podsumowująca semestr jest oparta na ocenach uzyskanych z kolokwiów (⅔ oceny), przy czym bierze się pod uwagę finalne, czyli najlepsze oceny z poszczególnych kolokwiów, oraz na ocenie wynikającej z ciągłego oceniania pracy studenta na zajęciach (⅓ oceny).
Literatura
Lektury podstawowe:
I. Materiały własne prowadzącego (w tym tworzenie materiałów dydaktycznych, np. skryptów i zestawień tematycznych, na platformach takich jak Teams, Moodle).
II. Do wyboru treści z poniższych podręczników:
Collins J.F., A Primer of Ecclesiastical Latin, Washington, D.C.: Catholic University of America Press 1985.
Jurewicz O., Winniczuk L., Żuławska J.; Język łaciński. Podręcznik dla lektoratów szkół wyższych, Warszawa: PWN, wyd. 16, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN 1994 (lub inne wydanie).
Kalinkowski S., Scire Latine. Język łaciński dla alumnów i studentów teologii, Warszawa: Verbinum 2014 (Lingua Sacra 3).
Kania W., Religioni et litteris. Wstępna nauka łaciny kościelnej, Poznań: Pallottinum 1960.
Lhomond C.F., Epitome historiae sacrae, Montella: Edizioni Academia Vivarium Novum 2009.
Małunowicz L., Roma Christiana. Podręcznik łaciny chrześcijańskiej, Lublin: Wydawnictwo KUL 1986 (lub inne wydanie).
Roguszczak E., Rudimenta Latinitatis ecclesiasticae, Kraków: Instytut Teologiczny Księży Misjonarzy 1997.
Sajovic M., Evagrius Magister. Scholae Latinae, Roma: LAS 2016.
Salamonowicz-Górska I., Język łaciński dla teologów, Katowice: Wydawnictwo UŚ 2004.
Ryba J., Wolanin E., Klęczar A., Homo Romanus, część I, Kraków: Wydawnictwo Draco 2017.
Ter-Grigorian N., Disco linguam Latinam. Podręcznik języka łacińskiego, Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego 2007.
Wilczyński S., Pobiedzińska E., Jaworska A., Porta Latina nova, Warszawa: Wydawnictwo Szkolne PWN 2012.
Wilczyński S., Zarych T., Rudimenta Latinitatis, Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego 2011 (lub inne wydania).
Winniczuk L., Lingua Latina. Łacina bez pomocy Orbiliusza, Warszawa: Wydawnictwo PWN 1975.
Wojtczak J., Fides et litterae, Język łaciński dla uczniów szkół katolickich, studentów i alumnów, Warszawa: Oficyna Wydawniczo-Poligraficzna „Adam” 1998.
Lektury uzupełniające:
Jougan A., Słownik kościelny łacińsko-polski, Warszawa: Wydawnictwo Archidiecezji Warszawskiej 1992 (lub inne wydania).
Korpanty J., Mały słownik łacińsko-polski, Warszawa: Wydawnictwo Szkolne PWN 2001.
Samolewicz Z, Sołtysik T., Składnia łacińska, Bydgoszcz: Homini 2000.
Sondel J., Słownik łacińsko-polski dla prawników i historyków, Kraków: Universitas 2001.
Wielewski M., Krótka gramatyka języka łacińskiego, Warszawa: Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych 1978 (i późniejsze).
Wikarjak J., Gramatyka opisowa języka łacińskiego, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN 1979 (lub inne wydania).
Słowniki elektroniczne i aplikacje typu: Glosbe, Whitaker’s Words Online.
|
W cyklu 2022/2023-Z:
Lektury podstawowe: Lektury uzupełniające: |
W cyklu 2023/2024-Z:
Lektury podstawowe: Lektury uzupełniające: |
W cyklu 2024/2025-Z:
Lektury podstawowe: |
W cyklu 2025/2026-Z:
Lektury podstawowe: |
Uwagi
|
W cyklu 2022/2023-Z:
Godziny kontaktowe np. konwersatorium, wykład 25 -30 godzin |
W cyklu 2023/2024-Z:
Godziny kontaktowe np. konwersatorium, wykład 25 -30 godzin Możliwość prowadzenia części zajęć w formie zdalnej. |
W cyklu 2024/2025-Z:
Godziny kontaktowe np. konwersatorium, wykład 25 -30 godzin Możliwość prowadzenia części zajęć w formie zdalnej. |
W cyklu 2025/2026-Z:
Godziny kontaktowe np. konwersatorium, wykład 25 -30 godzin Możliwość prowadzenia części zajęć w formie zdalnej. |
W cyklu 2026/2027-Z:
Obciążenie studenta pracą |
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: