Koncepcje pamięci zbiorowej PH-SM>konpaz
Podczas wykładu zostaną omówione kluczowe koncepcje związane z pamięcią zbiorową, kulturową i społeczną w kontekście nauk społecznych i humanistycznych. Pamięć zbiorowa odnosi się do wspólnej pamięci grup społecznych, kształtowanej przez tradycje, wartości i doświadczenia. Kultura pamięci to sposób, w jaki społeczeństwo organizuje, interpretuje i przekazuje swoją historię, wpływając na to, jak pamiętamy przeszłość. Natomiast kultura historyczna dotyczy tego, jak społeczeństwo kształtuje swoje podejście do przeszłości poprzez badania historyczne, narracje i interpretacje. Omówienie tych koncepcji pozwoli na zrozumienie, jak relacje między przeszłością, historią a pamięcią wpływają na tożsamość społeczną, narodową oraz kształtowanie współczesnych interpretacji wydarzeń historycznych. Studenci zyskają głębsze zrozumienie roli, jaką odgrywają pamięć zbiorowa i kultura pamięci w formowaniu społeczeństw oraz ich podejścia do przeszłości
Zakres tematów:
1. Wprowadzenie: przeszłość, historia i pamięć.
2. Zarys historii badań nad pamięcią zbiorową.
3. Maurice Halbwachs i społeczne ramy pamięci.
4. Jan i Aleida Assmann – pojęcie pamięci kulturowej.
5. Kultura pamięci a kultura historyczna.
6. Miejsca i węzły pamięci.
7. Pamięć zbiorowa a instytucje.
8. Konflikt pamięci – strategie działania.
9. Europejskie kultury pamięci – wybrane przykłady.
10. Pozaeuropejskie kultury pamięci – wybrane przykłady.
11. Współczesna pamięć o II wojnie światowej – studium przypadku.
12. Polska kultura pamięci i węzły pamięci.
13. Pamięć zbiorowa Polaków.
14. Podsumowanie – pamięć jako granica dla polityki historycznej.
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
Student:
1. ze znajomością przedmiotu analizuje i interpretuje zjawisko, jakim jest pamięć zbiorowa i kulturowa, oraz zna konceptualizacje tego zjawiska funkcjonujące w naukach humanistycznych i społecznych;
2. Rozumie złożoność zjawiska, jakim jest pamięć zbiorowa i kulturowa, i najważniejsze metody jego badania
3. Szczegółowo wyjaśnia funkcjonowanie pamięci we współczesnych społeczeństwach i rolę instytucji w jej podtrzymywaniu
4. Rozumie i trafnie interpretuje związki między politykami publicznymi a funkcjonowaniem pamięci zbiorowej i kulturowej w społeczeństwie
5. Rozumie i trafnie interpretuje wpływ pamięci na współczesne cywilizacje oraz identyfikację tożsamościową jednostek, grup i społeczeństw
6. Samodzielnie zdobywa i poszerza wiedzę, wyszukując, analizując, oceniając i integrując informacje z obszaru badań nad pamięcią zbiorową i kulturową, a następnie przy pomocy odpowiednich metod badawczych wyprowadza wnioski oraz tworzy syntetyczne podsumowania
7. Potrafi prowadzić skuteczną dyskusję, poszukując rozwiązań omawianych w czasie wykładu problemów
8. Jest gotowy uczestniczyć w sposób refleksyjny w dyskusjach i debatach związanych z tematyką pamięci zbiorowej i kulturowej, a także podejmować związane z tym wyzwania społeczne i zawodowe
9. Dostrzega i prawidłowo rozstrzyga dylematy związane z pracą wkraczającą w dziedzinę pamięci zbiorowej i kulturowej
10. Potrafi podejmować dialog dotyczący dyskursów pamięciowych z przedstawicielami różnych grup społecznych, religijnych i etnicznych.
Kryteria oceniania
Metody dydaktyczne:
Metody:
1. podające – wykład informacyjny z elementami konwersatorium
2. problemowe - dyskusje, burza mózgów.
Metody i kryteria oceniania:
1. Aktywność na zajęciach.
2. Kolokwium zaliczeniowe
Literatura
Literatura podstawowa:
Erll A., Kultura pamięci. Wprowadzenie, tłum. A. Teperek, Warszawa 2018 (fragmenty).
Halbwachs M., Społeczne ramy pamięci, tłum. M. Król, Warszawa 2008 (fragmenty).
Szpociński A., Współczesna kultura historyczna i jej przemiany, Warszawa 2021 (fragmenty).
Literatura dodatkowa:
Assmann A., Między historią a pamięcią. Antologia, red. Saryusz-Wolska M., Warszawa 2013 (fragmenty).
Assmann J., Pamięć kulturowa. Pismo, zapamiętywanie i polityczna tożsamość w cywilizacjach starożytnych, tłum. Kryczyńska-Pham A., Warszawa 2008 (fragmenty).
Connerton P., Jak społeczeństwa pamiętają, tłum. Napiórkowski M., Warszawa 2012 (fragmenty).
Grever M., Adriaansen R.-J., Historical Culture, London – New York – New Delhi 2021 (fragmenty).
Hutton P., History as an Art of Memory, Chicago 1993 (fragmenty)..
Kultura jako pamięć, red. Hałas E., Kraków 2012 (fragmenty)..
Modi memorandi. Leksykon kultury pamięci, red. Saryusz-Wolska M., Traba R., Warszawa 2014 (fragmenty).
Nora P., Czas pamięci, „Res Publica Nowa” nr 1/2010, tłum. Dłuski W., s. 134-141.
Nora P., Między pamięcią a historią. Les lieux de Mémoire, tłum. Mościcki P., „tytuł roboczy/working title: archiwum” nr 2, s. 4-12.
Pamięć zbiorowa i kulturowa. Współczesna perspektywa niemiecka, red. Saryusz-Wolska M., Kraków 2009 (fragmenty).
Twenty Years After Communism. The Politics of Memory and Commemoration, ed. Bernhard M., Kubik J., Oxford-New York 2014 (fragmenty).
Węzły pamięci niepodległej Polski, red. Najder Z. i in., Kraków 2014.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: