Język w mediach – mediolingwistyka SzD-DNKSM>Jezmee

Wykładowca, po części teoretycznej wykładów, włącza słuchaczy do dyskusji na tematy kultury i poprawności językowej polszczyzny, zachęca ich do krytycznego spojrzenia na język, którym posługują się politycy, urzędnicy, ekonomiści, prawnicy, księża itd. Podczas zajęć wykorzystuje się pomoce techniczne, jakimi są rzutnik multimedialny, odtwarzacz muzyczny, materiały prasowe, telefon komórkowy).

W cyklu 2023/2024-L:

Podczas zajęć doktoranci zostaną zapoznani z podstawowymi dla kultury języka terminami (kultura języka, norma językowa, system
językowy, kompetencja językowa, kompetencja komunikacyjna, innowacja językowa, błąd językowy), a także wyposażeni w podstawową
wiedzę i umiejętności pozwalające na własną ocenę zjawisk językowych w kontekście obowiązującej normy w perspektywie medialnej.
Wykładowca, po części teoretycznej wykładów, włącza słuchaczy do dyskusji na tematy kultury i poprawności językowej polszczyzny,
zachęca ich do krytycznego spojrzenia na język, którym posługują się politycy, urzędnicy, ekonomiści, prawnicy, księża itd. Podczas zajęć
wykorzystuje się pomoce techniczne, jakimi są rzutnik multimedialny, odtwarzacz muzyczny, materiały prasowe, telefon komórkowy).

W cyklu 2025/2026-L:

Podczas zajęcia przeanalizowane zostaną funkcje, struktury i strategie językowe stosowane w różnorodnych formatach medialnych (prasa, radio, telewizja, media cyfrowe i społecznościowe). Kurs łączy teoretyczne ramy dyskursu medialnego z praktycznymi metodami badawczymi: od jakościowej analizy dyskursu, przez analizę treści, po wykorzystanie korpusów i narzędzi cyfrowych. Zajęcia koncentrują się na identyfikacji i interpretacji strategii perswazyjnych, retorycznych i semiotycznych, badaniu języka polityki oraz analizie multimodalnych komunikatów współczesnych mediów. Celem zajęć jest rozwinięcie kompetencji badawczych w zakresie mediolingwistyki oraz przygotowanie doktorantów do samodzielnej analizy dyskursu medialnego.

Koordynatorzy przedmiotu

W cyklu 2023/2024-L:

Aleksandra Urzędowska

W cyklu 2025/2026-L:

Marta Woźniak

Tryb zajęć

Szkoła doktorska

Efekty kształcenia

Doktorant zna i rozumie:
K_W02 w stopniu umożliwiającym rewizję istniejących paradygmatów - światowy dorobek obejmujący podstawy teoretyczne i zagadnienia ogólne i wybrane zagadnienia szczegółowe, w tym metodologię nauk, właściwe dla mediolingwistyki (P8S_WG).
K_W03 główne trendy rozwojowe dla dyscypliny mediolingwisyuka (P8S_WG)

Doktorant potrafi:
K_U01 dokonywać analizy i twórczej syntezy dorobku naukowego i twórczego w celu identyfikowania i rozwiązywania problemów badawczych oraz związanych z działalnością innowacyjną i twórczą; tworzyć nowe elementy tego dorobku, w tym - definiować cel i przedmiot badań naukowych, formułować hipotezy badawcze, twórczo stosować i rozwijać metody, techniki i narzędzia badawcze, właściwe dla prowadzonych badań, wnioskować na podstawie wyników badań naukowych (P8S_UW)
K_U03 uczestniczyć w wymianie doświadczeń i idei, także w środowisku naukowym (P8S_UK)
K_U04 wykorzystywać wiedzę z z mediolingwistyki twórczego identyfikowania, formułowania i innowacyjnego rozwiązywania złożonych problemów lub wykonywania zadań o charakterze badawczym, w szczególności: definiować cel i podmiot badań, formułować hipotezę badawczą, rozwijać metody techniki i narzędzia badawcze oraz twórczo je stosować, wnioskować na podstawie wyników badań (P8S_UW)

Doktorant jest gotów do:
K_K02 krytycznej oceny dorobku mediolingwistyki oaz do krytycznej oceny własnego wkładu w rozwój tej dyscypliny (P8S_KK)
K_K06 podtrzymania i rozwijania etosu środowisk badawczych i twórczych, w tym: prowadzenia badań w sposób niezależny, respektowania zasady publicznej własności wyników badań naukowych z uwzględnieniem zasad ochrony własności intelektualnej.

Kryteria oceniania

Aktywne uczestnictwo w zajęciach oraz udział w dyskusji.
Referat lub prezentacja dotycząca wybranego zagadnienia z zakresu mediolingwistyki.
Analiza wybranego tekstu medialnego pod kątem poprawności i funkcji językowych.
Egzamin ustny lub pisemny obejmujący zagadnienia teoretyczne i praktyczne.

Literatura

Lektury uzupełniające:
Hącia A., Ucha, fochy, tarapaty, Warszawa 2019.
Kurek H., Przemiany fleksji nominalnej w polszczyźnie przełomu wieków XX i XXI, Kraków 2019.
Ożóg K., Polszczyzna przełomu XX i XXI wieku. Wybrane zagadnienia, Rzeszów 2001.
Pisarek W., Nowa retoryka dziennikarska, Kraków 2011.
Polszczyzna 2000. Orędzie o stanie języka na przełomie tysiącleci, red. W. Pisarek, Kraków 1999.
Polszczyzna na co dzień, red. M. Bańko, Warszawa 2020 .
Rusinek M., Kłosińska K., Dobra zmiana. Czyli jak się rządzi światem za pomocą słów, Kraków 2019.
SŁOWA, słowa… Czy je znasz, pod red. T. Smółkowej, Kraków 2013.
Witalisz A., Przewodnik po anglicyzmach w języku polskim, Kraków 2016.

Wszelkie publikacje z zakresu kultury języka, których autorami są znani polscy językoznawcy: J. Miodek, J. Bralczyk, M. Marcjanik, M. Bańko, A. Markowski,
K. Kłosińska, E. Kołodziejek.

W cyklu 2023/2024-L:

Lektury podstawowe:
Jadacka H., Kultura języka polskiego. Fleksja, słowotwórstwo, składnia, Warszawa 2006.
Karpowicz T., Kultura języka polskiego. Wymowa, ortografia, interpunkcja, Warszawa 2009.
Marcjanik M., Mówimy uprzejmie. Poradnik językowego savoir-vivre’u, Warszawa 2009.
Markowski A., Kultura języka polskiego. Teoria. Zagadnienia leksykalne, Warszawa 2012.
Współczesny język polski, pod red. J. Bartmińskiego, Lublin 2014.
Lektury uzupełniające:
Hącia A., Ucha, fochy, tarapaty, Warszawa 2019.
Kurek H., Przemiany fleksji nominalnej w polszczyźnie przełomu wieków XX i XXI, Kraków 2019.
Ożóg K., Polszczyzna przełomu XX i XXI wieku. Wybrane zagadnienia, Rzeszów 2001.
Pisarek W., Nowa retoryka dziennikarska, Kraków 2011.
Polszczyzna 2000. Orędzie o stanie języka na przełomie tysiącleci, red. W. Pisarek, Kraków 1999.
Polszczyzna na co dzień, red. M. Bańko, Warszawa 2020 .
Rusinek M., Kłosińska K., Dobra zmiana. Czyli jak się rządzi światem za pomocą słów, Kraków 2019.
SŁOWA, słowa… Czy je znasz, pod red. T. Smółkowej, Kraków 2013.
Witalisz A., Przewodnik po anglicyzmach w języku polskim, Kraków 2016.
Wszelkie publikacje z zakresu kultury języka, których autorami są znani polscy językoznawcy: J. Miodek, J. Bralczyk, M. Marcjanik, M.
Bańko, A. Markowski,
K. Kłosińska, E. Kołodziejek.

W cyklu 2025/2026-L:

LITERATURA PODSTAWOWA:
B. Skowronek, Mediolingwistyka. Wprowadzenie. Kraków 2013.
B. Skowronek, Mediolingwistyka. Dekadę później. Kraków 2024.
W. Pisarek, O mediach i języku, Kraków 2007.
T. Van Dijk, T. Dobrzyńska, G. Grochowski (red.), Dyskurs jako struktura i proces, Warszawa 2001.

LITERATURA UZUPEŁNIAJĄCA:
 M. Ślawska, Co badacz może zrobić z tekstem medialnym?, Spojrzenie mediolingwistyczne, „Text and diskurs” 2023, t. 17, s. 81-102.
H. Stöckl, Mediolingwistyka. O statusie i metodach (nadal)
konstytuującej się dziedziny badawczej, „Text and diskurs” t. 8, 2015, s. 37-61.
M. Bednarek, Monika & J. R., Martin (eds.), New discourse on language. Functional perspectives on multimodality, identity and affiliation, London 2010.

Uwagi

W cyklu 2025/2026-L:

brak

Więcej informacji

Więcej informacji o poziomie przedmiotu, roku studiów (i/lub semestrze) w którym się odbywa, o rodzaju i liczbie godzin zajęć - szukaj w planach studiów odpowiednich programów. Ten przedmiot jest związany z programami:

Szkoła Doktorska - dyscyplina nauki o komunikacji społecznej i mediach

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu SzD-DNKSM>Jezmee w USOSweb