Prawne aspekty komunikowania społecznego i mediów SzD-DNKSM>Pas-w
Przedmiot obejmuje analizę podstawowych i aktualnych problemów prawnych związanych z komunikowaniem społecznym oraz funkcjonowaniem mediów. Jego celem jest wyposażenie doktorantów w wiedzę oraz kompetencje pozwalające rozpoznawać, interpretować i krytycznie oceniać normy prawne wpływające na działalność medialną, komunikację publiczną, przekaz informacyjny, reklamowy i wizerunkowy oraz komunikację prowadzoną w środowisku cyfrowym.
W ramach zajęć omawiane są regulacje dotyczące wolności wypowiedzi, prawa prasowego, radiofonii i telewizji, odpowiedzialności cywilnej, karnej i administracyjnej za rozpowszechniane treści, ochrony dóbr osobistych, prywatności, wizerunku, własności intelektualnej, reklamy oraz zasad funkcjonowania dostawców usług cyfrowych. Szczególny nacisk położony jest na analizę współczesnych wyzwań prawnych, takich jak odpowiedzialność za słowo w debacie publicznej, moderacja treści, dezinformacja, ochrona użytkowników platform cyfrowych oraz kolizje między wolnością wypowiedzi a innymi prawami i wartościami chronionymi prawnie.
Zajęcia mają charakter problemowy i interdyscyplinarny. Łączą perspektywę prawną z refleksją nad rolą mediów i komunikowania społecznego w demokratycznym społeczeństwie.
|
W cyklu 2022/2023-Z:
1. Wolność komunikowania się w polskim, unijnym i międzynarodowym systemie prawnym. |
W cyklu 2024/2025-Z:
Treści przedmiotu zostały uporządkowane w następujące moduły problemowe: Moduł I. Podstawy prawne wolności wypowiedzi i komunikowania społecznego Konstytucyjne, europejskie i międzynarodowe standardy wolności wypowiedzi, wolności mediów, prawa do informacji, pluralizmu debaty publicznej oraz ochrony praw jednostki w procesach komunikowania społecznego. Moduł II. Granice wolności wypowiedzi i odpowiedzialność za treści Analiza kolizji między wolnością słowa a ochroną dóbr osobistych, prywatności, wizerunku, reputacji, danych osobowych, porządku publicznego i interesu publicznego. Omówienie wybranych form odpowiedzialności za rozpowszechniane treści w mediach tradycyjnych i cyfrowych. Moduł III. Regulacja platform internetowych i odpowiedzialność dostawców usług cyfrowych Zasady funkcjonowania pośredników internetowych, platform cyfrowych i bardzo dużych platform internetowych, ze szczególnym uwzględnieniem obowiązków wynikających z Digital Services Act. Moderacja treści, zgłaszanie nielegalnych treści, transparentność decyzji platform, ochrona użytkowników i ryzyka systemowe. Moduł IV. Rynki cyfrowe, gatekeeperzy i komunikacja platformowa Analiza Digital Markets Act w kontekście funkcjonowania dużych platform cyfrowych, pozycji gatekeeperów, warunków dostępu do rynku, relacji między użytkownikami biznesowymi a platformami oraz wpływu regulacji rynku cyfrowego na komunikację społeczną, reklamę i obieg informacji. Moduł V. Sztuczna inteligencja w komunikowaniu społecznym i mediach Prawne aspekty wykorzystywania systemów sztucznej inteligencji w komunikacji publicznej, mediach, reklamie, rekomendacji treści, personalizacji przekazu i generowaniu treści. Analiza AI Act w kontekście przejrzystości, odpowiedzialności, ochrony użytkowników, deepfake’ów, manipulacji informacyjnej i ryzyk dla debaty publicznej. Moduł VI. Dezinformacja, pluralizm mediów i ochrona debaty publicznej Regulacyjne i prawne instrumenty przeciwdziałania dezinformacji, ochrona pluralizmu mediów, transparentność źródeł informacji, niezależność mediów oraz odpowiedzialność podmiotów uczestniczących w debacie publicznej. Uwzględnienie European Media Freedom Act oraz wybranych mechanizmów ochrony uczestników debaty przed nadużyciami, w tym SLAPP. Moduł VII. Orzecznictwo i analiza przypadków Analiza wybranego orzecznictwa ETPC, TSUE, sądów krajowych oraz studiów przypadków dotyczących wolności wypowiedzi, ochrony praw jednostki i funkcjonowania komunikacji cyfrowej. |
W cyklu 2025/2026-Z:
Treści przedmiotu zostały uporządkowane w następujące moduły problemowe: Moduł I. Podstawy prawne wolności wypowiedzi i komunikowania społecznego Konstytucyjne, europejskie i międzynarodowe standardy wolności wypowiedzi, wolności mediów, prawa do informacji, pluralizmu debaty publicznej oraz ochrony praw jednostki w procesach komunikowania społecznego. Moduł II. Granice wolności wypowiedzi i odpowiedzialność za treści Analiza kolizji między wolnością słowa a ochroną dóbr osobistych, prywatności, wizerunku, reputacji, danych osobowych, porządku publicznego i interesu publicznego. Omówienie wybranych form odpowiedzialności za rozpowszechniane treści w mediach tradycyjnych i cyfrowych. Moduł III. Regulacja platform internetowych i odpowiedzialność dostawców usług cyfrowych Zasady funkcjonowania pośredników internetowych, platform cyfrowych i bardzo dużych platform internetowych, ze szczególnym uwzględnieniem obowiązków wynikających z Digital Services Act. Moderacja treści, zgłaszanie nielegalnych treści, transparentność decyzji platform, ochrona użytkowników i ryzyka systemowe. Moduł IV. Rynki cyfrowe, gatekeeperzy i komunikacja platformowa Analiza Digital Markets Act w kontekście funkcjonowania dużych platform cyfrowych, pozycji gatekeeperów, warunków dostępu do rynku, relacji między użytkownikami biznesowymi a platformami oraz wpływu regulacji rynku cyfrowego na komunikację społeczną, reklamę i obieg informacji. Moduł V. Sztuczna inteligencja w komunikowaniu społecznym i mediach Prawne aspekty wykorzystywania systemów sztucznej inteligencji w komunikacji publicznej, mediach, reklamie, rekomendacji treści, personalizacji przekazu i generowaniu treści. Analiza AI Act w kontekście przejrzystości, odpowiedzialności, ochrony użytkowników, deepfake’ów, manipulacji informacyjnej i ryzyk dla debaty publicznej. Moduł VI. Dezinformacja, pluralizm mediów i ochrona debaty publicznej Regulacyjne i prawne instrumenty przeciwdziałania dezinformacji, ochrona pluralizmu mediów, transparentność źródeł informacji, niezależność mediów oraz odpowiedzialność podmiotów uczestniczących w debacie publicznej. Uwzględnienie European Media Freedom Act oraz wybranych mechanizmów ochrony uczestników debaty przed nadużyciami, w tym SLAPP. Moduł VII. Orzecznictwo i analiza przypadków Analiza wybranego orzecznictwa ETPC, TSUE, sądów krajowych oraz studiów przypadków dotyczących wolności wypowiedzi, ochrony praw jednostki i funkcjonowania komunikacji cyfrowej. |
Koordynatorzy przedmiotu
W cyklu 2022/2023-Z: | W cyklu 2024/2025-Z: | W cyklu 2025/2026-Z: |
Tryb zajęć
Efekty kształcenia
EK_01(K_W04) - P8S_WG: Doktorant zna i rozumie w pogłębionym stopniu regulacje prawne dotyczące komunikowania społecznego i funkcjonowania mediów, w tym przepisy odnoszące się do wolności wypowiedzi, działalności medialnej, odpowiedzialności za rozpowszechniane treści, ochrony dóbr osobistych, prywatności, wizerunku, własności intelektualnej, reklamy oraz usług cyfrowych.
EK_02 (K_W03) - P8S_WG: Doktorant zna i rozumie kluczowe regulacje prawa Unii Europejskiej dotyczące mediów, komunikowania społecznego i środowiska cyfrowego, w szczególności w zakresie pluralizmu mediów, odpowiedzialności dostawców usług cyfrowych, funkcjonowania platform internetowych, przeciwdziałania dezinformacji i ochrony użytkowników.
EK_03 (K_U04) - P8S_UW: Doktorant potrafi identyfikować, interpretować i analizować problemy prawne związane z działalnością medialną, komunikacją publiczną, publikacją treści oraz korzystaniem z narzędzi komunikowania w środowisku tradycyjnym i cyfrowym.
EK_04 (K_U01) - P8S_UW: Doktorant potrafi analizować orzecznictwo dotyczące wolności słowa, działalności mediów, ochrony praw jednostki i odpowiedzialności za komunikację oraz wykorzystywać je w działalności naukowej, badawczej, dydaktycznej i eksperckiej.
EK_05 (K_U04) - P8S_UW: Doktorant potrafi identyfikować współczesne wyzwania prawne w obszarze komunikowania społecznego i mediów, w szczególności dotyczące SLAPP, sztucznej inteligencji, DSA, DMA, moderacji treści, dezinformacji i odpowiedzialności platform cyfrowych.
EK_06 (K_U06) - P8S_UK: Doktorant potrafi formułować pogłębioną argumentację dotyczącą prawnych aspektów komunikowania społecznego i mediów, uczestniczyć w dyskusji naukowej oraz prezentować własne stanowisko z wykorzystaniem właściwej terminologii prawnej i medioznawczej.
EK_07 (K_K02) - P8S_KK: Doktorant jest gotów do krytycznej oceny regulacji prawnych, praktyk medialnych i komunikacyjnych oraz ich wpływu na debatę publiczną, pluralizm mediów, ochronę praw jednostki i odpowiedzialność za słowo.
EK_08 (K_K01) - P8S_KR: Doktorant jest gotów do odpowiedzialnego, zgodnego z prawem i etyką korzystania z wolności wypowiedzi oraz narzędzi komunikowania społecznego w działalności naukowej, dydaktycznej, eksperckiej, medialnej i publicznej.
Kryteria oceniania
Metody dydaktyczne:
Dyskusja moderowana, analiza przypadków, analiza aktów prawnych i orzecznictwa, praca z tekstem źródłowym, praca problemowa, elementy pracy zespołowej, prezentacja stanowiska.
Kryteria oceniania:
Ocena końcowa ma charakter ciągły i uwzględnia aktywność doktoranta podczas zajęć oraz wykonanie projektu końcowego. Aktywność na zajęciach stanowi 50% oceny i obejmuje przygotowanie do zajęć, udział w dyskusjach, analizę przypadków, pracę z aktami prawnymi i orzecznictwem oraz umiejętność formułowania argumentacji. Projekt końcowy stanowi 50% oceny i polega na przygotowaniu analizy wybranego aktu prawnego, orzeczenia lub problemu regulacyjnego oraz jego wpływu na media, komunikowanie społeczne albo komunikację cyfrową. Ocenie projektu podlegają: poprawność merytoryczna, trafność doboru źródeł, jakość argumentacji, umiejętność krytycznej oceny regulacji oraz powiązania jej z praktyką medialną i komunikacyjną.
Praktyki zawodowe
Nie dotyczy
Literatura
Literatura podstawowa:
K. Chałubińska-Jentkiewicz, M. Nowikowska, Prawo mediów, Warszawa 2022.
M. Zaremba (red)., Prawo prasowe. Komentarz, Warszawa 2018.
M. Grochowski red., Rynek cyfrowy. Akt o usługach cyfrowych. Akt o rynkach cyfrowych. Rozporządzenie Platform-to-Business. Komentarz, Warszawa 2024.
E. Czarny-Drożdżejko, J. Żurawski, Otwartość prac organów prawodawczych w systemie polskim i unijnym. Prawne i politologiczne zagadnienia związane z dostępem mediów i publiczności do obrad Sejmu RP i Senatu RP w kontekście rozwiązań unijnych, Kraków 2020.
Literatura uzupełniająca:
I. Dobosz, Prawo prasowe, Warszawa 2011.
E. Czarny-Drożdżejko, Ustawa o radiofonii i telewizji. Komentarz, Warszawa 2014.
K. Chałubińska-Jentkiewicz, Prawna ochrona treści cyfrowych, Warszawa 2022.
Ch.S. Reed, Digital Media Law. Practical Guide for the Media and Entertainment Industries, Routledge, Abingdon 2023.
D. Bromell, Regulating Free Speech in a Digital Age. Hate, Harm and the Limits of Censorship, Springer, Switzerland 2022.
Wybrane aktualne artykuły naukowe z zakresu prawa mediów, prawa nowych technologii, wolności wypowiedzi, odpowiedzialności platform cyfrowych, dezinformacji, SLAPP oraz regulacji sztucznej inteligencji.
|
W cyklu 2022/2023-Z:
I. Dobosz, Prawo prasowe, Warszawa 2011, |
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: