Adolf Hyla i jego malarstwo SzD-DNSZ>AHyla
Celem zajęć jest zapoznanie studentów z życiem i twórczością artystyczną Adolfa Hyły, malarza znanego najbardziej z obrazu Jezusa Miłosiernego w krakowskich Łagiewnikach. Cykl wykładów ma na celu ukazanie różnorodności dorobku artysty, zarówno w zakresie malarstwa religijnego, jak i przedstawień świeckich, ze szczególnym uwzględnieniem analizy ikonograficznej, stylistycznej oraz historyczno-artystycznej jego dzieł.
Wprowadzeniem do zajęć będzie rys biograficzny Adolfa Hyły oraz omówienie najważniejszych etapów jego działalności artystycznej. Następnie przedstawiona zostanie problematyka tematyczna obrazów malarza oraz charakterystyka jego stylu, ze zwróceniem uwagi na język formy, kompozycję, kolorystykę i typowe rozwiązania ikonograficzne.
Centralne miejsce w programie zajęć zajmie ikonografia chrystologiczna, zwłaszcza przedstawienie Chrystusa Miłosiernego jako najważniejszego motywu w twórczości Adolfa Hyły. Omówione zostaną różne warianty tego wizerunku, typy tła, rozwiązania kompozycyjne oraz historia trzech łagiewnickich obrazów Bożego Miłosierdzia, z uwzględnieniem ich różnic formalnych i znaczeniowych. Analizie poddane zostaną także inne przedstawienia Chrystusa, m.in. Najświętsze Serce Pana Jezusa, Najświętsza Dusza Chrystusa, Chrystus Kapłan, Chrystus Frasobliwy, Chrystus Ukrzyżowany oraz Chrystus Król.
Istotną część zajęć stanowić będzie również ikonografia maryjna w twórczości Hyły. Szczególna uwaga zostanie poświęcona przedstawieniom Matki Bożej Fatimskiej i Matki Bożej Bolesnej, a także innym typom wizerunków maryjnych, takim jak Niepokalane Poczęcie Najświętszej Maryi Panny, Niepokalane Serce Matki Bożej, Zwiastowanie, Madonna z Dzieciątkiem Jezus, Matka Boża Wniebowzięta, Ostrobramska, Cudownego Medalika, Nieustającej Pomocy, Szkaplerzna, Tuchowska, Miłosierdzia oraz Częstochowska.
Kolejne wykłady poświęcone będą ikonografii hagiograficznej, obejmującej zarówno postaci starotestamentalne i nowotestamentalne, jak również świętych od II do XX wieku. Na wybranych przykładach omówione zostaną sposoby przedstawiania postaci świętych, ich atrybuty, typy kompozycji oraz funkcje religijne i dydaktyczne tych obrazów.
Program zajęć obejmie także twórczość niereligijną Adolfa Hyły. Analizie poddane zostaną autoportrety, portrety rodzinne, portrety znajomych i nieznajomych, wizerunki postaci historycznych, pejzaże, kompozycje rodzajowe, martwe natury, akty oraz przedstawienia animalistyczne. Pozwoli to ukazać Hyłę nie tylko jako autora popularnych obrazów dewocyjnych, ale również jako twórcę o szerokim zakresie zainteresowań artystycznych.
Zakończenie cyklu będzie miało charakter podsumowujący. Studenci dokonają syntetycznej oceny twórczości Adolfa Hyły, uwzględniając jej znaczenie w historii polskiej sztuki religijnej XX wieku, jej funkcję kultową i dewocyjną, a także miejsce artysty w szerszym kontekście malarstwa sakralnego, portretowego i pejzażowego.
|
W cyklu 2024/2025-L:
Celem cyklu jest przedstawienie studentom sylwetki Adolfa Hyły oraz jego dorobku malarskiego, ze szczególnym uwzględnieniem obrazu Jezusa Miłosiernego z krakowskich Łagiewnik. |
Koordynatorzy przedmiotu
Tryb zajęć
Efekty kształcenia
Wiedza (zna i rozumie):
K_W01 – zna i rozumie światowy dorobek naukowy i twórczy związany z dyscypliny nauki o sztuce, w temacie zajęć
K_W03 – zna i rozumie główne trendy rozwojowe dla dyscypliny nauki o sztuce, w temacie wykładu
Umiejętności (potrafi):
K_U01 – potrafi dokonywać analizy i twórczej syntezy dorobku naukowego w celu identyfikowania i rozwiązywania problemów badawczych oraz związanych z działalnością innowacyjną i twórczą;
K_U04 – potrafi wykorzystać wiedzę z różnych dziedzin nauk humanistycznych do twórczego identyfikowania, formułowania i rozwiązywania złożonych problemów wynikających z interpretacji dzieł sztuki omawianych podczas zajęć
Kompetencje społeczne (jest gotów do):
K_K02 – jest gotów do krytycznej oceny dorobku uprawianej dyscypliny naukowej oraz do krytycznej oceny własnego wkładu w rozwój tej dyscypliny.
Kryteria oceniania
Podstawą oceny będzie obecność i aktywność na zajęciach oraz przygotowanie opisów ikonograficznych dwóch wybranych dzieł Adolfa Hyły. Praca zostanie oceniona pod względem poprawności językowej i wnikliwości w rozwinięciu podjętej tematyki i strony ikonograficznej.
Literatura
Hyła Adolf Kazimierz, w: Słownik artystów polskich i obcych w Polsce działających, t. III, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk 1979, s. 139-140
Szweda P. MS, Adolf Hyła. Malarz Bożego Miłosierdzia. Życie i twórczość (1897-1965), Kraków 2022
Szweda P. MS, Adolf Hyła malarz w służbie Bożego Miłosierdzia, Warszawa – Kraków 2009
Szweda P. MS, Adolf Hyła. Malarz z Łagiewnik, Kraków 2014
Szweda P. MS, Adolf Hyłas Darstellungen der Schmerzensmutter, w: Roczniki Humanistyczne, T. LXVI, z. 4, R. 2018, s. 115-130
Szweda P. MS, Adolfa Hyły obrazy Jezusa Promieniującego według wizji Matki Pauli Tajber, w: Limen expectationis. Księga ku czci śp. ks. prof. dr. hab. Zdzisława Klisia, red. J. Urban, A. Witko, Kraków 2012, s. 351-361
Szweda P. MS, Ikonografia Matki Boskiej Fatimskiej w malarstwie Adolfa Hyły, w: Roczniki Humanistyczne, T. LXIII, z. 4, R. 2015, s. 111-147
Szweda P. MS, Katalog obrazów Chrystusa Miłosiernego Adolfa Hyły. Aneks, w: Dla nas i całego świata. Rzecz o malarzu i Papieżu Bożego Miłosierdzia, red. J. M. Stroka, Kraków 2020, s. 145-154
Szweda P. MS, Malowidła Adolfa Hyły w diecezji opolskiej i gliwickiej, w: Liturgia sacra, nr 1 (47), R. 22/2016, s. 219-236
Szweda P. MS, Obrazy Jezusa Miłosiernego pędzla Adolfa Hyły, „Iskra Miłosierdzia”, nr 6, R. 2021, s. 12-15
Szweda P. MS, Witko A., Miłosierdzie Boże i Święta Faustyna – promieniowanie na twórczość Adolfa Hyły, w: Dla nas i całego świata. Rzecz o malarzu i Papieżu Bożego Miłosierdzia, red. J. M. Stroka, Kraków 2020, s. 110-144
Szweda P. MS, Witko A., Obraz Bożego Miłosierdzia i jego tajemnica, Kraków 2012
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: