Metodologia nauk o sztuce SzD-DNSZ>Metnsz-cw
Celem ćwiczeń jest zapoznanie studentów z podstawowymi nurtami metodologicznymi historii sztuki i teorii obrazu poprzez systematyczną pracę z wybranymi tekstami teoretycznymi. Uczestnicy zajęć nauczą się rozpoznawać założenia ikonologii, ikoniki, semiotyki, hermeneutyki, estetyki recepcji, teorii widzenia, kultury wizualnej, strukturalizmu i antropologii obrazu, a także porównywać ich możliwości oraz ograniczenia.
Ćwiczenia mają rozwijać umiejętność krytycznej lektury tekstów z zakresu historii sztuki, rekonstrukcji argumentacji autorów oraz świadomego stosowania wybranych narzędzi interpretacyjnych w analizie dzieł sztuki. Szczególny nacisk zostanie położony na relacje między obrazem, znaczeniem, widzem, medium, kontekstem historycznym oraz statusem historii sztuki jako autonomicznej dyscypliny humanistycznej.
Ćwiczenia poświęcone są najważniejszym metodom interpretacji dzieła sztuki rozwijanym w historii sztuki, teorii obrazu i kulturze wizualnej. Praca na zajęciach będzie odbywać się na konkretnych tekstach teoretyków i historyków sztuki, takich jak Erwin Panofsky, Max Imdahl, Wolfgang Kemp, Meyer Schapiro, Norman Bryson, Louis Marin, Ernst Gombrich, Godfried Boehm, Michael Brötje, Mieke Bal, Horst Bredekamp, Mieczysław Porębski, Hans Belting, Jan Białostocki i Mariusz Bryl.
Punktem wyjścia będzie ikonologia Erwina Panofsky’ego, pozwalająca analizować dzieło sztuki jako strukturę znaczeń zakorzenioną w historii, kulturze i systemach symbolicznych. Następnie omówione zostaną alternatywne i polemiczne wobec ikonologii ujęcia obrazu: ikonika, metoda estetyczno-recepcyjna, semiotyka sztuki, teoria widzenia, hermeneutyka obrazu, kultura wizualna, strukturalizm oraz antropologia obrazu. Lektura tekstów źródłowych będzie podstawą do dyskusji nad założeniami poszczególnych metod, ich językiem, aparatem pojęciowym oraz sposobami zastosowania w analizie dzieł sztuki.
|
W cyklu 2024/2025-L:
Ćwiczenia poświęcone są głównym metodom interpretacji dzieła sztuki oraz najważniejszym nurtom teorii obrazu. Praca na zajęciach będzie opierać się na lekturze i analizie tekstów teoretyków oraz historyków sztuki: Erwina Panofsky’ego, Maxa Imdahla, Wolfganga Kempa, Meyera Schapiro, Normana Brysona, Louisa Marina, Ernsta Gombricha, Godfrieda Boehma, Michaela Brötjego, Mieke Bal, Horsta Bredekampa, Mieczysława Porębskiego, Hansa Beltinga, Jana Białostockiego i Mariusza Bryla. |
W cyklu 2025/2026-L:
Ćwiczenia poświęcone są głównym metodom interpretacji dzieła sztuki oraz najważniejszym nurtom teorii obrazu. Praca na zajęciach będzie opierać się na lekturze i analizie tekstów teoretyków oraz historyków sztuki: Erwina Panofsky’ego, Maxa Imdahla, Wolfganga Kempa, Meyera Schapiro, Normana Brysona, Louisa Marina, Ernsta Gombricha, Godfrieda Boehma, Michaela Brötjego, Mieke Bal, Horsta Bredekampa, Mieczysława Porębskiego, Hansa Beltinga, Jana Białostockiego i Mariusza Bryla. |
Koordynatorzy przedmiotu
W cyklu 2025/2026-L: | W cyklu 2024/2025-L: | W cyklu 2023/2024-L: |
Tryb zajęć
Efekty kształcenia
Wiedza (zna i rozumie):
K_W01 – zna i rozumie światowy dorobek naukowy i twórczy związany z dyscypliny nauki o sztuce, w temacie zajęć
K_W03 – zna i rozumie główne trendy rozwojowe dla dyscypliny nauki o sztuce, w temacie wykładu
Umiejętności (potrafi):
K_U01 – potrafi dokonywać analizy i twórczej syntezy dorobku naukowego w celu identyfikowania i rozwiązywania problemów badawczych oraz związanych z działalnością innowacyjną i twórczą;
K_U04 – potrafi wykorzystać wiedzę z różnych dziedzin nauk humanistycznych do twórczego identyfikowania, formułowania i rozwiązywania złożonych problemów lub wykonywania zadań o charakterze badawczym, w szczególności: definiować cel i podmiot badań, formułować hipotezę badawczą, rozwijać metody techniki i narzędzia badawcze oraz twórczo je stosować, wnioskować na podstawie wyników badań.
Kompetencje społeczne (jest gotów do):
K_K01 - Jest gotów do niezależnego badania powiększającego istniejący dorobek naukowy i twórczy, podejmowania wyzwań w sferze zawodowej i publicznej z uwzględnieniem ich etycznego wymiaru i odpowiedzialności za ich skutki oraz kształtowania wzorów właściwego postępowania w takich sytuacjach.
K_K02 – jest gotów do krytycznej oceny dorobku uprawianej dyscypliny naukowej oraz do krytycznej oceny własnego wkładu w rozwój tej dyscypliny.
Kryteria oceniania
analiza tekstów, seminarium, burza mózgów, dyskusja
Rodzaj zajęć: ćwiczenia
Forma zaliczenia: zaliczenie pisemne
Na zaliczenie składać się będzie pięć elementów:
1. obecność na zajęciach (dopuszczalne 2 nieobecności nieusprawiedliwione)
2. przygotowanie i przesłanie konspektów wybranych tekstów
3. systematyczne przygotowanie do zajęć (lektura zadanych tekstów)
4. aktywny udział w zajęciach (analiza omawianych tekstów)
5. na zakończenie zajęć pisemna praca - opracowanie podanego tekstu.
Literatura
Bal M., Wizualny esencjalizm i przedmiot kultury wizualnej, [w:] Perspektywy współczesnej historii sztuki: antologia przekładów „Artium Quaestiones”, red. M. Bryl. P Juszkiewicz, P. Piotrowski, W. Suchocki, Poznań 2009, s. 839 - 874
Belting H., Obraz i jego media: proba antropologiczna [w:] Perspektywy współczesnej historii sztuki: antologia przekładów „Artium Quaestiones”, red. M. Bryl. P Juszkiewicz, P. Piotrowski, W. Suchocki, Poznań 2009, s. 1019-1044
Bialostocki J., Historia sztuki wśrod nauk humanistycznych, Wroclaw Warszawa Kraków Gdańsk 1980 ( wybór tekstu)
Boehm G., O hermeneutyce obrazu [w:] Tenże, O obrazach i widzeniu: antologia tekstów, Kraków 2014, s. 144-171 Hermeneutyka w historii sztuki: Godfried Boehm
Bredekamp H., Media obrazowe[w:] Perspektywy współczesnej historii sztuki: antologia przekładów „Artium Quaestiones”, red. M. Bryl. P Juszkiewicz, P. Piotrowski, W. Suchocki, Poznań 2009, s. 943-964
Brötje M. Wieczerza w Emaus Rembrandta: realizacja objawoania sie historii świetej w obrazie [w:] Perspektywy współczesnej historii sztuki: antologia przekładów „Artium Quaestiones”, red. M. Bryl. P Juszkiewicz, P. Piotrowski, W. Suchocki, Poznań 2009. S. 1063 – 1088
Bryl M., Suwerenność dyscypliny: polemiczna historia sztuki od 1970 roku, Poznań 2008 ( wybor)
Bryson N., Dyskurs, figura [w:] Perspektywy współczesnej historii sztuki: antologia przekładów „Artium Quaestiones”, red. M. Bryl. P Juszkiewicz, P. Piotrowski, W. Suchocki, Poznań 2009, s. 185-218 Semiotyka sztuki: Norman Bryson
Gombrich E., Pisma o sztuce i kulturze, wybór i oprac. R. Woodfield, Krakow [b. R.]
Imdahl M., Giotto: Z zagadnień ikonicznej struktury sensu [w:] Perspektywy współczesnej historii sztuki: antologia przekładów „Artium Quaestiones”, red. M. Bryl. P Juszkiewicz, P. Piotrowski, W. Suchocki, Poznań 2009,m, s. 111 – 138
Kemp W., Dzieło sztuki i widz: metoda estetyczno-recepcyjna [w:] Perspektywy współczesnej historii sztuki: antologia przekładów „Artium Quaestiones”, red. M. Bryl. P Juszkiewicz, P. Piotrowski, W. Suchocki, Poznań 2009. S. 139- 156
Marin L., Ku teorii lektury w sztukach wizualnych: Poussina „pasterze arkadyjscy” [w:] Perspektywy współczesnej historii sztuki: antologia przekładów „Artium Quaestiones”, red. M. Bryl. P Juszkiewicz, P. Piotrowski, W. Suchocki, Poznań 2009. S, 157-184 Semiotyka sztuki: Louis Marin
Porębski M. Ikonosfera, Warszawa 1972 Strukturalizm obrazu : M. Porębski
Shapiro M., Niektóre problemy semiotyki sztuk plastycznych: pole i nośniki znaków obrazowych [w:] Pojęcia , problemy i metody współczesnej nauki o sztuce: dwadzieścia sześć artykułów uczonych europejskich i amerykańskich, wybrał... Jan Bialostocki, Warszawa 1976, s. 280- 301
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: