Wykorzystanie nowoczesnych technik przyrodniczo-fizycznych w badaniach historycznych SzD-DNSZ>Wykbad

Przedmiot „Wykorzystanie nowoczesnych technik przyrodniczo-fizycznych w badaniach historycznych” ma na celu zapoznanie studentów z interdyscyplinarnymi metodami badawczymi stosowanymi we współczesnej historii i archeologii. W ramach kursu omawiane są podstawy teoretyczne oraz praktyczne zastosowania wybranych technik fizycznych, chemicznych i biologicznych, które umożliwiają analizę oraz interpretację źródeł historycznych i materiałów zabytkowych.

Zajęcia obejmują zagadnienia związane z metodami datowania (m.in. radiowęglowego i dendrochronologicznego), analizą składu chemicznego i struktury materiałów (np. spektroskopia, analiza izotopowa), a także wykorzystaniem badań biomolekularnych (DNA) oraz technik geofizycznych i teledetekcyjnych (np. LiDAR, georadar). Szczególny nacisk kładziony jest na zrozumienie zasad działania tych metod, ich możliwości oraz ograniczeń interpretacyjnych.

W trakcie kursu studenci uczą się krytycznej analizy wyników badań laboratoryjnych oraz ich wykorzystania w rekonstrukcji procesów historycznych, takich jak migracje ludności, zmiany środowiskowe czy technologie produkcji dawnych społeczeństw. Istotnym elementem zajęć jest także rozwijanie umiejętności współpracy interdyscyplinarnej oraz komunikacji z przedstawicielami nauk ścisłych.

Zajęcia mają charakter problemowy i opierają się na analizie studiów przypadków oraz aktualnych publikacji naukowych.

Zagadnienia:
Wprowadzenie do badań interdyscyplinarnych w naukach historycznych.
Rola nauk przyrodniczych w historii i archeologii.

Metody datowania:
Datowanie radiowęglowe (C14)
Dendrochronologia
Termoluminescencja

Analizy materiałowe:
Spektrometria mas
Analiza izotopowa
Rentgenografia (XRF, XRD)

Badania biologiczne:
Analiza DNA (aDNA)
Paleobotanika i paleozoologia
Antropologia fizyczna
Rekonstrukcja diety i migracje

Techniki obrazowania:
Tomografia komputerowa (CT)
Skaning 3D
Fotogrametria
LiDAR