Duszpasterskie wsparcie osób przeżywających żałobę SzD-DNT>Duszpwsp
Wykład składa się z trzech części. Najpierw zostanie pokazana wieloaspektowość problematyki żałoby w perspektywie interdyscyplinarnej. Tu zostanie omówiona konceptualizacja żałoby, jej teorie oraz szeroka perspektywa kulturowo-religijna przeżywania żałoby (Hinduizm, Buddyzm, Judaizm, Islam). Szczegółowo zostanie omówione chrześcijańskie rozumienie żałoby z uwzględnieniem przekazu biblijnego, teologicznego oraz chrześcijańskich rytuałów żałobnych.
W części II wykładu zostanie przybliżony proces żałoby. Każda żałoba ma wszakże określony przebieg. Zależy on od wielu czynników, które wpływają na czas jej trwania, intensywność reakcji, normalny albo nietypowy jej przebieg. Dynamika żałoby zostanie przedstawiona w oparciu o modele faz, opracowanych przez takich badaczy tej tematyki, jak: Yorik Spiegel, John Bowlby i Verena Kast. Żałoba jest uwarunkowana także przez okoliczności śmierci, związek ze zmarłym, osobowość przeżywającego żałobę oraz możliwości znalezienia wsparcia. W czasie wykładu zostaną także wyjaśnione różnice między normalnymi reakcjami na stratę a żałobą nietypową.
W części III będzie przedstawiona problematyka związana ze wsparciem w żałobie. Podzielimy ją na trzy zagadnienia: towarzyszenie w przeżywaniu żałoby, metody psychoterapeutyczne stosowane w żałobie i pomoc duszpasterską okazywaną osieroconemu. Towarzyszenie może być ułatwione, kiedy pomagający posiada odpowiednią wiedzę na temat procesu żałoby, która umożliwia lepszą współpracę pomiędzy osobami towarzyszącymi, psychologami i duszpasterzami.
Choć metody psychoterapie są ważnie, to nie zawsze są one w stanie udzielić odpowiedzi na wszystkie pytania dotyczące zwłaszcza sensu ludzkiej egzystencji i życia po śmierci. Nieodzowne jest więc przedstawianie pomocy duszpasterskiej w przeżywaniu żałoby. W sytuacji kryzysowej Kościół wychodzi naprzeciwko potrzebującemu poprzez liturgię, głoszenie słowa i posługę miłości.
Tryb zajęć
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
1. Na poziomie poznawczym w czasie wykładu student zapozna się ze zjawiskiem przeżywania żałoby na w kontekście kulturowo-religijnym i psychologicznym.
2. Zdobyta wiedza pomoże słuchaczowi nabyć umiejętności towarzyszenia osobom przeżywającym żałobę dzięki poznaniu faz żałoby i reakcji na stratę występujących u osób osieroconych.
3. Wykład pomoże słuchaczom w nabyciu kompetencji pastoralnych i wspólnotowych (społecznych) polegających na wsparciu osób w żałobie, akceptacji ich trudnego doświadczenia, okazaniu im empatii i przeciwdziałaniu ich marginalizacji.
Kryteria oceniania
Wykład
Analiza tekstów dotycząca modeli faz żałoby u takich autorów jak: Yorik Spiegel, John Bowlby i Verena Kast.
Praktyki zawodowe
Brak
Literatura
Bowlby J, Verlust. Trauer und Depression, Frankfurt am Mein 1983.
concerns, „Palliative Medicine“ 17 (2003), S. 235–240.
Dziedzic J., Beistand bei Trauer. Psychologisch-pastorale Aspekte, Polonia Sacra 18(2014) nr 2(35), s. 51-73.
Dziedzic J., Pastoralno-teologiczne aspekty straty dziecka poronionego i martwo urodzonego, Wydawnictwo Naukowe UPJPII, Kraków 2021.
Dziedzic J., Wsparcie psychologiczno-pastoralne po stracie dziecka, [in:] Od bólu po stracie do
Dziedzic J., Żałoba po śmierci Jana Pawła II. Analiza ilościowo-jakościowa Księgi kondolencyjnej
Ein Praxisbuch, hrsg. von K. Küpper, I. Lamp, Gütersloh 2010, S. 34–51.
Fischedick H., Rituale im Umfeld des Todes, [in:] Rituale und Symbole in der Hospizarbeit.
Kast V., Verlust, Ablösung und Trauer im therapeutischen Prozess, „Integrative Therapie“ 16/3 (1990), S. 174–190.
Makselon J., Z psychologicznej problematyki żałoby, [w:] Psychologiczne aspekty śmierci,
nadziei życia. Pogrzeb dziecka poronionego, red. J. Dziedzic, P. Guzdek, Kraków 2013, S. 168–172.
Parkes C.M., Bereavement. Studies of Grief in Adult Life, Penguin Books, Londyn 1998
Parkes C.M., Bereavement. Studies of Grief in Adult Life, Penguin Books, Londyn 1998
Polacy w hołdzie Janowi Pawłowi II, Kraków 2009.
Stroebe M., Stroebe W., Schut H., Bereavement research: methodological issues and ethical
umierania i żałoby, Kraków 1993, S. 50.
Wędrychowicz K., Osobowościowe uwarunkowania przeżywania żałoby po stracie osoby
bliskiej u młodzieży, [in:] Psychologiczne aspekty doświadczenia żałoby, red. S. Steuden, S. Tucholska, Lublin 2009.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: