Synod Biskupów - rola i znaczenie instytucji w Kościele posoborowym SzD-DPK>SynBis
Wykład ma na celu dać teoretyczne i praktyczne wiadomości na temat instytucji i funkcjonowania Synodu Biskupów, który został powołany przez papieża Pawła VI pod koniec Soboru Watykańskiego II (1962-1965), m.p. "Apostolica sollicitudo" z dnia 15 września 1965 roku. Stworzenie nowej centralnej instytucji Kościoła było odpowiedzią na liczne propozycje, które pojawiły się w czasie obrad ostatniego soboru powszechnego, przede wszystkim w przedmiocie współpracy biskupa rzymskiego ze światowym episkopatem. Synod Biskupów był regularnie zwoływany przez poszczególnych biskupów rzymskich, którzy upatrywali w tej instytucji dużego znaczenia dla Kościoła posoborowego; szczególnego znaczenia instytucja ta nabrała za pontyfikatu papieża Jana Pawła II. Jednocześnie instytucja to była przedmiotem żywego zainteresowania tak teologów jak i kanonistów. Prowadzone badania, teologiczne i prawne, miały na celu lepsze zrozumienie tej instytucji oraz poznanie jej funkcjonowania w Kościele posoborowym, zarówno w wymiarze powszechnym, jak i partykularnym. Sukcesywnie Synod Biskupów został prawnie zdefiniowany w Kodeksie prawa kanonicznego z 1983 roku, ostatnio zaś reformę instytucji przeprowadził papież Franciszek (zob. konstytucja apostolska "Episcopalis communio" z 2015 roku). Ponadto nowelizowane dość często regulaminy konkretyzowały pracę tej instytucji, poprzez określenie jej faktycznego funkcjonowania. Chcąc dobrze poznać naturę teologiczną i prawną Synodu Biskupów, trzeba zrobić odwołanie do roli i znaczenia Kolegium Apostołów, Kolegium Biskupów w życiu Kościoła. Ważną rzeczą będzie zrozumienie doradczej roli instytucji, jej pomocy w kierowaniu Kościołem powszechnym, oraz przenoszenia na poziomy Kościołów partykularnych różnych doświadczeń, które były przekazywane na poszczególnych zebraniach synodalnych.
|
W cyklu 2025/2026-L:
Wykład ma na celu dać teoretyczne i praktyczne wiadomości na temat instytucji i funkcjonowania Synodu Biskupów, który został powołany przez papieża Pawła VI pod koniec Soboru Watykańskiego II (1962-1965), m.p. "Apostolica sollicitudo" z dnia 15 września 1965 roku. Wykład pragnie ukazać fundamenty teologiczne oraz prawne tej posoborowej instytucji. Utworzenie przez papieża Pawła VI tej nowej centralnej instytucji Kościoła było odpowiedzią na liczne propozycje, które pojawiły się w czasie obrad ostatniego soboru powszechnego, przede wszystkim w przedmiocie współpracy biskupa rzymskiego ze światowym episkopatem, oraz odpowiedzialności tego ostatniego za współczesną ewangelizację. Synod Biskupów był w okresie posoborowym regularnie zwoływany przez poszczególnych biskupów rzymskich, czyli przez Pawła VI, Jana Pawła II, Benedykta XVI oraz Franciszka, którzy upatrywali w tej instytucji dużego znaczenia dla Kościoła posoborowego. Szczególnego znaczenia instytucja ta nabrała za pontyfikatu papieża Jana Pawła II. Jednocześnie instytucja to była przedmiotem żywego zainteresowania tak teologów jak i kanonistów. Prowadzone badania, teologiczne i prawne, miały na celu lepsze zrozumienie tej instytucji oraz poznanie jej funkcjonowania w Kościele posoborowym, zarówno w wymiarze powszechnym, jak i partykularnym. Sukcesywnie Synod Biskupów został prawnie zdefiniowany w Kodeksie prawa kanonicznego z 1983 roku, ostatnio zaś reformę instytucji przeprowadził papież Franciszek (zob. konstytucja apostolska "Episcopalis communio" z 2018 roku). Ponadto nowelizowane dość często regulaminy konkretyzowały pracę tej instytucji, poprzez określenie jej faktycznego funkcjonowania. Chcąc dobrze poznać naturę teologiczną i prawną Synodu Biskupów, trzeba zrobić odwołanie do roli i znaczenia Kolegium Apostołów, Kolegium Biskupów w życiu Kościoła. Ważną rzeczą będzie zrozumienie doradczej roli instytucji, jej pomocy w kierowaniu Kościołem powszechnym, oraz przenoszenia na poziomy Kościołów partykularnych różnych doświadczeń, które były przekazywane na poszczególnych zebraniach synodalnych. |
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
K_WO1 - Zna i rozumie światowy dorobek naukowy i twórczy związany z prawem kanonicznym, a także wynikające z niego implikacje dla praktyki (P8U_WG; P8S_WK);
K_WO3 - Zna i rozumie główne trendy rozwojowe prawa kanonicznego (P8S_WG);
K_WO4 - Zna i rozumie ekonomiczne, prawne i inne istotne uwarunkowania działalności badawczej (P8S_WG);
K_W05 - Zna i rozumie fundamentalne dylematy społeczne i ekonomiczne współczesnej cywilizacji (P8S_WK)
K_U01 - Potrafi dokonywać analizy i twórczej syntezy dorobku naukowego i twórczego w celu identyfikowania i rozwiązywania problemów badawczych oraz związanych z działalnością innowacyjną i twórczą; tworzyć nowe elementy tego dorobku, w tym - definiować cel i przedmiot badań naukowych, formułować hipotezy badawcze, twórczo stosować i rozwijać metody, techniki i narzędzia badawcze, właściwe dla prowadzonych badań, wnioskować na podstawie wyników badań naukowych (P8S_UW);
K_U03 - Potrafi uczestniczyć w wymianie doświadczeń i idei, także w środowisku naukowym (P8S_UK);
K_U06 - Potrafi upowszechniać wyniki badań, inicjować debatę, uczestniczyć w dyskursie naukowym również w środowisku międzynarodowym (P8S_UK);
K_K01 - Jest gotów do niezależnego badania powiększającego istniejący dorobek naukowy i twórczy, podejmowania wyzwań w sferze zawodowej i publicznej z uwzględnieniem ich etycznego wymiaru i odpowiedzialności za ich skutki oraz kształtowania wzorów właściwego postępowania w takich sytuacjach (P8S_KK);
K_K02 - Jest gotów do krytycznej oceny dorobku uprawianej dyscypliny naukowej oraz do krytycznej oceny własnego wkładu w rozwój tej dyscypliny (P8S_KK);
K_K03 - Jest gotów do uznania znaczenia wiedzy w rozwiązywaniu problemów poznawczych i praktycznych (P8S_KK);
K_K04 - Jest gotów do wypełniania zobowiązań społecznych badaczy i twórców oraz do inicjowania działania na rzecz interesu publicznego, w tym w ramach edukacji i procesu dydaktycznego (P8S_KR; P8S_KO);
K_K06 - Jest gotów do podtrzymywania i rozwijania etosu środowisk badawczych i twórczych, w tym: prowadzenia badań w sposób niezależny, respektowania zasady publicznej własności wyników badań naukowych z uwzględnieniem zasad ochrony własności intelektualnej (P8S_KR).
Kryteria oceniania
Zaliczenie odbywa się na podstawie uczestniczenia w wykładzie, uczestniczenia w dyskusji na temat roli i znaczenia instytucji Synodu Biskupów we współczesnym Kościele, wraz z podejmowaniem tematów, które były przedmiotem dyskusji i analiz poszczególnych zebrań instytucji. Ponieważ jest to tematyka dotycząca aktualnego życia Kościoła i problemów poruszanych na poszczególnych Synodach Biskupów wykład wymaga żywego zaangażowania ze strony osoby uczestniczącej. Specjalnego zaakcentowania wymaga zwrócenie uwagi na bardzo aktualny oraz żywy temat poruszany obecnie w całym Kościele, jest nim tematyka dotycząca synodalności, tak w wymiarze powszechnym, jak i w wymiarze partykularnym, w więc w poszczególnych Kościołach partykularnych.
Praktyki zawodowe
Nie są przewidziane praktyki.
Literatura
D.R. Foley, The Synod of Bishops: its canonical structure and procedures, Washington D.C. 1973 (jest to pierwsza monografia na temat Synodu Biskupów);
J.I. Arrieta, El Sinodo de los Obispos, Pamplona 1987;
A. Fernandez, Nuevas estructuras de la Iglesia, Burgos 1980;
M.C. Bravi, Il Sinodo dei Vescovi. Istituzione, fini e natura. Indagine teologico-giuridica, Roma 1995;
A. Indelicato, Il Sinodo dei Vescovi. La collegialità sospesa 1965-1985, Bologna 2008;
G.P. Milano, Il Sinodo dei Vescovi, Milano 1985;
T. Rozkrut, Instytucja Synodu Biskupów w Kościele posoborowym (studium historyczno-prawne), Tarnów 2010;
T. Rozkrut, Synod Biskupów. Sześćdziesiąt lat w służbie Kościołowi (1965-2025), Tarnów 2025.
|
W cyklu 2023/2024-L:
D.R. Foley, The Synod of Bishops: its canonical structure and procedures, Washington D.C. 1973 (jest to pierwsza monografia na temat Synodu Biskupów); |
W cyklu 2024/2025-L:
D.R. Foley, The Synod of Bishops: its canonical structure and procedures, Washington D.C. 1973 (jest to pierwsza monografia na temat Synodu Biskupów); |
Uwagi
|
W cyklu 2023/2024-L:
Wykład oraz prowadzona dyskusja, tak nad samą instytucją Synodu Biskupów oraz jej rozwojem w poszczególnych latach oraz za poszczególnych biskupów rzymskich ma na celu uświadomić dynamikę współczesnego Kościoła w jego różnych aspektach; jak również stanowi ważną platformę oraz przygotowanie do dyskusji nad rzeczywistością współczesnego Kościoła, przede wszystkim w aspekcie jego dobrze rozumianej synodalności. Ten nowy wymiar Synodu Biskupów nabrał szczególnego znaczenia za pontyfikatu papieża Franciszka. |
W cyklu 2024/2025-L:
Wykład oraz prowadzona dyskusja, tak nad samą instytucją Synodu Biskupów oraz jej rozwojem w poszczególnych latach oraz za poszczególnych biskupów rzymskich ma na celu uświadomić dynamikę współczesnego Kościoła w jego różnych aspektach; jak również stanowi ważną platformę oraz przygotowanie do dyskusji nad rzeczywistością współczesnego Kościoła, przede wszystkim w aspekcie jego dobrze rozumianej synodalności. Ten nowy wymiar Synodu Biskupów nabrał szczególnego znaczenia za pontyfikatu papieża Franciszka. |
W cyklu 2025/2026-L:
Wykład oraz prowadzona dyskusja, tak nad samą instytucją Synodu Biskupów oraz jej rozwojem w poszczególnych latach oraz za poszczególnych biskupów rzymskich ma na celu uświadomić dynamikę współczesnego Kościoła w jego różnych aspektach; jak również stanowi ważną platformę oraz przygotowanie do dyskusji nad rzeczywistością współczesnego Kościoła, przede wszystkim w aspekcie jego dobrze rozumianej synodalności. Ten nowy wymiar Synodu Biskupów nabrał szczególnego znaczenia za pontyfikatu papieża Franciszka. Ten kierunek jest kontynuowany przez pontyfikat papieża Leona XIV. |
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: