Synod Biskupów - rola i znaczenie instytucji w Kościele posoborowym SzD-DPK>SynBis
Wykład ma na celu dać teoretyczne i praktyczne wiadomości na temat instytucji i funkcjonowania Synodu Biskupów, który został powołany przez papieża Pawła VI pod koniec Soboru Watykańskiego II (1962-1965), m.p. "Apostolica sollicitudo" z dnia 15 września 1965 roku. Stworzenie nowej centralnej instytucji Kościoła było odpowiedzią na liczne propozycje, które pojawiły się w czasie obrad ostatniego soboru powszechnego, przede wszystkim w przedmiocie współpracy biskupa rzymskiego ze światowym episkopatem. Synod Biskupów był regularnie zwoływany przez poszczególnych biskupów rzymskich, którzy upatrywali w tej instytucji dużego znaczenia dla Kościoła posoborowego; szczególnego znaczenia instytucja ta nabrała za pontyfikatu papieża Jana Pawła II. Jednocześnie instytucja to była przedmiotem żywego zainteresowania tak teologów jak i kanonistów. Prowadzone badania, teologiczne i prawne, miały na celu lepsze zrozumienie tej instytucji oraz poznanie jej funkcjonowania w Kościele posoborowym, zarówno w wymiarze powszechnym, jak i partykularnym. Sukcesywnie Synod Biskupów został prawnie zdefiniowany w Kodeksie prawa kanonicznego z 1983 roku, ostatnio zaś reformę instytucji przeprowadził papież Franciszek (zob. konstytucja apostolska "Episcopalis communio" z 2015 roku). Ponadto nowelizowane dość często regulaminy konkretyzowały pracę tej instytucji, poprzez określenie jej faktycznego funkcjonowania. Chcąc dobrze poznać naturę teologiczną i prawną Synodu Biskupów, trzeba zrobić odwołanie do roli i znaczenia Kolegium Apostołów, Kolegium Biskupów w życiu Kościoła. Ważną rzeczą będzie zrozumienie doradczej roli instytucji, jej pomocy w kierowaniu Kościołem powszechnym, oraz przenoszenia na poziomy Kościołów partykularnych różnych doświadczeń, które były przekazywane na poszczególnych zebraniach synodalnych.
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
K_WO1 - Zna i rozumie światowy dorobek naukowy i twórczy związany z prawem kanonicznym, a także wynikające z niego implikacje dla praktyki (P8U_WG; P8S_WK);
K_WO3 - Zna i rozumie główne trendy rozwojowe prawa kanonicznego (P8S_WG);
K_WO4 - Zna i rozumie ekonomiczne, prawne i inne istotne uwarunkowania działalności badawczej (P8S_WG);
K_W05 - Zna i rozumie fundamentalne dylematy społeczne i ekonomiczne współczesnej cywilizacji (P8S_WK)
K_U01 - Potrafi dokonywać analizy i twórczej syntezy dorobku naukowego i twórczego w celu identyfikowania i rozwiązywania problemów badawczych oraz związanych z działalnością innowacyjną i twórczą; tworzyć nowe elementy tego dorobku, w tym - definiować cel i przedmiot badań naukowych, formułować hipotezy badawcze, twórczo stosować i rozwijać metody, techniki i narzędzia badawcze, właściwe dla prowadzonych badań, wnioskować na podstawie wyników badań naukowych (P8S_UW);
K_U03 - Potrafi uczestniczyć w wymianie doświadczeń i idei, także w środowisku naukowym (P8S_UK);
K_U06 - Potrafi upowszechniać wyniki badań, inicjować debatę, uczestniczyć w dyskursie naukowym również w środowisku międzynarodowym (P8S_UK);
K_K01 - Jest gotów do niezależnego badania powiększającego istniejący dorobek naukowy i twórczy, podejmowania wyzwań w sferze zawodowej i publicznej z uwzględnieniem ich etycznego wymiaru i odpowiedzialności za ich skutki oraz kształtowania wzorów właściwego postępowania w takich sytuacjach (P8S_KK);
K_K02 - Jest gotów do krytycznej oceny dorobku uprawianej dyscypliny naukowej oraz do krytycznej oceny własnego wkładu w rozwój tej dyscypliny (P8S_KK);
K_K03 - Jest gotów do uznania znaczenia wiedzy w rozwiązywaniu problemów poznawczych i praktycznych (P8S_KK);
K_K04 - Jest gotów do wypełniania zobowiązań społecznych badaczy i twórców oraz do inicjowania działania na rzecz interesu publicznego, w tym w ramach edukacji i procesu dydaktycznego (P8S_KR; P8S_KO);
K_K06 - Jest gotów do podtrzymywania i rozwijania etosu środowisk badawczych i twórczych, w tym: prowadzenia badań w sposób niezależny, respektowania zasady publicznej własności wyników badań naukowych z uwzględnieniem zasad ochrony własności intelektualnej (P8S_KR).
Kryteria oceniania
Zaliczenie odbywa się na podstawie uczestniczenia w wykładzie, uczestniczenia w dyskusji na temat roli i znaczenia instytucji Synodu Biskupów we współczesnym Kościele, wraz z podejmowaniem tematów, które były przedmiotem dyskusji i analiz poszczególnych zebrań instytucji. Ponieważ jest to tematyka dotycząca aktualnego życia Kościoła i problemów poruszanych na poszczególnych Synodach Biskupów wykład wymaga żywego zaangażowania ze strony osoby uczestniczącej. Specjalnego zaakcentowania wymaga zwrócenie uwagi na bardzo aktualny oraz żywy temat poruszany obecnie w całym Kościele, jest nim tematyka dotycząca synodalności, tak w wymiarze powszechnym, jak i w wymiarze partykularnym, w więc w poszczególnych Kościołach partykularnych.
Praktyki zawodowe
Nie są przewidziane praktyki.
Literatura
D.R. Foley, The Synod of Bishops: its canonical structure and procedures, Washington D.C. 1973 (jest to pierwsza monografia na temat Synodu Biskupów);
J.I. Arrieta, El Sinodo de los Obispos, Pamplona 1987;
A. Fernandez, Nuevas estructuras de la Iglesia, Burgos 1980;
M.C. Bravi, Il Sinodo dei Vescovi. Istituzione, fini e natura. Indagine teologico-giuridica, Roma 1995;
A. Indelicato, Il Sinodo dei Vescovi. La collegialità sospesa 1965-1985, Bologna 2008;
G.P. Milano, Il Sinodo dei Vescovi, Milano 1985;
T. Rozkrut, Instytucja Synodu Biskupów w Kościele posoborowym (studium historyczno-prawne), Tarnów 2010;
T. Rozkrut, Synod Biskupów. Sześćdziesiąt lat w służbie Kościołowi (1965-2025), Tarnów 2025.
|
W cyklu 2023/2024-L:
D.R. Foley, The Synod of Bishops: its canonical structure and procedures, Washington D.C. 1973 (jest to pierwsza monografia na temat Synodu Biskupów); |
W cyklu 2024/2025-L:
D.R. Foley, The Synod of Bishops: its canonical structure and procedures, Washington D.C. 1973 (jest to pierwsza monografia na temat Synodu Biskupów); |
Uwagi
|
W cyklu 2023/2024-L:
Wykład oraz prowadzona dyskusja, tak nad samą instytucją Synodu Biskupów oraz jej rozwojem w poszczególnych latach oraz za poszczególnych biskupów rzymskich ma na celu uświadomić dynamikę współczesnego Kościoła w jego różnych aspektach; jak również stanowi ważną platformę oraz przygotowanie do dyskusji nad rzeczywistością współczesnego Kościoła, przede wszystkim w aspekcie jego dobrze rozumianej synodalności. Ten nowy wymiar Synodu Biskupów nabrał szczególnego znaczenia za pontyfikatu papieża Franciszka. |
W cyklu 2024/2025-L:
Wykład oraz prowadzona dyskusja, tak nad samą instytucją Synodu Biskupów oraz jej rozwojem w poszczególnych latach oraz za poszczególnych biskupów rzymskich ma na celu uświadomić dynamikę współczesnego Kościoła w jego różnych aspektach; jak również stanowi ważną platformę oraz przygotowanie do dyskusji nad rzeczywistością współczesnego Kościoła, przede wszystkim w aspekcie jego dobrze rozumianej synodalności. Ten nowy wymiar Synodu Biskupów nabrał szczególnego znaczenia za pontyfikatu papieża Franciszka. |
W cyklu 2025/2026-L:
Wykład oraz prowadzona dyskusja, tak nad samą instytucją Synodu Biskupów oraz jej rozwojem w poszczególnych latach oraz za poszczególnych biskupów rzymskich ma na celu uświadomić dynamikę współczesnego Kościoła w jego różnych aspektach; jak również stanowi ważną platformę oraz przygotowanie do dyskusji nad rzeczywistością współczesnego Kościoła, przede wszystkim w aspekcie jego dobrze rozumianej synodalności. Ten nowy wymiar Synodu Biskupów nabrał szczególnego znaczenia za pontyfikatu papieża Franciszka. |
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: