Sakramentalne i poza sakramentalne drogi pojednania z Bogiem T-IFK-SSDPB
Wykład poświęcony będzie różnorodnym drogom odpuszczania grzechów, zarówno tym zwyczajnym, które zwykło się nazywać drogami sakramentalnymi, jak i tym nadzwyczajnym, czyli pozasakramentalnym. Większość z tych dróg ma oparcie w Biblii i dlatego Biblia właśnie będzie podstawowym punktem odniesienia.
O różnych drogach odpuszczania grzechów wspominają zarówno ojcowie Kościoła, jak i penitencjały dlatego warto przypomnieć i zestawić to, co w Kościele przez wieki funkcjonowało i przynosiło grzesznikom nadzieję.
Dróg odpuszczania grzechów było w Kościele wiele. Wcale nie od początku była to sakramentalna spowiedź. Nawet gdy ta praktyka stała się powszechną i była zwyczajną drogą odpuszczania grzechów, to zdarzały się przypadki, że Kościół wskazywał także inne możliwości, nawet takie, które nie były wprost związane z biblijnymi drogami odpuszczania grzechów. Warto będzie przyjrzeć się tym rozmaitym drogom, po których chodził i chodzi człowiek, szukając sposobu na pojednanie z Bogiem.
Koordynatorzy przedmiotu
Tryb zajęć
Efekty kształcenia
Wiedza.
W wyniku przeprowadzonych zajęć student posiada usystematyzowaną wiedzę nt. sakramentologii ogólnej i szczegółowej. Charakteryzuje i definiuje pojęcia takie jak: sakrament, zasada ex opere operato, skuteczność sakramentów, pochodzenie sakramentów, liczba sakramentów, materia, forma, szafarz. Zna różnicę jaka zachodzi między sakramentami w Kościele katolickim a w pozostałych Kościołach chrześcijańskich (TMA_W06 i TkMA_W03). Student ponadto rozpoznaje powiązania sakramentologii z innymi dziedzinami nauki, a zwłaszcza z prawem kanonicznym i liturgiką. Wiedza ta pozwala spojrzeć na rzeczywistość sakramentalną z kilku perspektyw właściwych dla kilku dyscyplin naukowych (TMA_W12).
Umiejętności.
W wyniku przeprowadzonych zajęć student posługuje się właściwym językiem opisując rzeczywistość sakramentalną. Łączy zdobytą wiedzę z innymi subdyscyplinami teologii, szczególnie liturgiką i prawem kanonicznym i wykorzystuje tę wiedzę do odnajdywania powiązań pomiędzy różnorodnymi elementami chrześcijańskiego dziedzictwa doktrynalnego (TMA_U07). Ponadto student wykorzystując zdobytą wiedzę stosuje ją w przeżywaniu i sprawowaniu liturgii oraz obrzędów Kościoła katolickiego. (TkMA_U04)
Kompetencje (postawy).
W wyniku przeprowadzonych zajęć student dostrzega złożoność procesu kształtowania się teologii sakramentów. Ma świadomość historycznych uwarunkowań tego procesu, która prowadzi do intelektualnego i religijno-duchowego formowania się przez całe życie. Student jest otwarty na drugiego człowieka, któremu powinien służyć jako szafarz sakramentów. W tym celu wykazuje aktywną postawę by inspirować i organizować proces kształcenia się innych osób (TMA_K02 i TkMA_K01).
Kryteria oceniania
Egzamin ustny lub krótki esej.
Literatura
Koch G., Sakramentologia
– zbawienie przez sakramenty, Kraków 1999;
Auer J., Ratzinger J., Kleine Katholische Dogmatik, Regensburg 1972; Congar Y., Kościół jako sakrament zbawienia, Warszawa 1980;
Hoła K., Sakramenty
w aspektach dziejozbawczych, Kraków 1983;
Hryniewicz W., Duch Święty,
sakramenty, człowiek, „Znak” 32 (1980), s. 1203–1220;
Kasper W., Wort und
Sakrament, [w:] Glaube ind Geschichte, Mainz 1970;
Napiórkowski S. C., Z Chrystusem
w znakach, Lublin 1984;
Schillebeeckx E., Chrystus, sakrament spotkania
z Bogiem, Kraków 1966.
K. Porosło, R.J. Woźniak (red.), Znaki Tajemnicy. Sakramenty w teorii i praktyce Kościoła, Kraków 2018, rozdziały 1-3, 8-15.
ROMANIUK K., Sakramentologia biblijna. Zarys teologii sakramentów dla teologów, katechetów, duszpasterzy, Wydawnictwo Salezjańskie, Warszawa 1991.
ROSATO PH.J., Wprowadzenie do posoborowej teologii sakramentów, tłum. A. Baron, WAM, Kraków 1998.
SCHNEIDER T., Znaki bliskości Boga. Zarys sakramentologii, tłum. J. Tyrawa, Wrocław 1990.
SKOWRONEK A., Sakramenty wiary. Spotkania z Chrystusem w Kościele, t. 1-5, Włocławskie Wydawnictwo Diecezjalne, Włocławek 1995-1998.
TESTA B., Sakramenty Kościoła, tłum. L. Balter, Pallotinum, Poznań 1998.
The Oxford Handbook of Sacramental Theology, red. Boersma H., Levering M., Oxford University Press, Oxford 2015.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: