Metafizyka T-KAP-AFI>metafi-3
1) Czym jest metafizyka i dlaczego jest potrzebna
2) Poznanie metafizykalne wobec innych typów poznania
3) Filary metafizyki
4) Cel i przedmiot metafizyki; wyjaśnianie w metafizyce
5) Monistyczna interpretacja rzeczywistości
6) Dualistyczna interpretacja rzeczywistości
7) Pluralistyczna interpretacja rzeczywistości: materia i forma
8) Pluralistyczna interpretacja rzeczywistości: substancja i przypadłość
9) Pluralistyczna interpretacja rzeczywistości: Akt i możność
10) Realistyczna interpretacja rzeczywistości: Istota i istnienie
12) Realistyczna interpretacja rzeczywistości: stworzenie z niczego
13) Zagadnienie transcendentaliów
14) Spór o uniwersalia
15) Zagadnienie Absolutu
|
W cyklu 2023/2024-Z:
Wykład, którego treścią jest historia metafizyki oraz podstawy jej współczesnego, transcendentalnego ujęcia. Dzieje metafizyki zostają zaprezentowane jako dialektyczne znoszenie się pozycji absolutystycznych i sceptycznych oraz semisceptycznych. Szczególna uwaga zostaje poświęcona filozofii Kanta i innych nowożytnych krytyków metafizyki. Jako współczesne (i tymczasowe) rozwiązanie proponowana jest metafizyka w ujęciu takich myślicieli, jak B. Lonergan, E. Coreth, J. B. Lotz, K. Rahner - zakorzeniona zarówno w tradycji klasycznej, jak i transcendentalnej filozofii niemieckiej. Program wykładu: 1. Historia metafizyki i jej krytyki. 2. Metoda transcendentalna. 3. Antropologiczny punkt wyjścia w metafizyce. 4. Bycie jako horyzont duchowego aktu ludzkiego. 5. Relacja bycia i poznania. |
Koordynatorzy przedmiotu
W cyklu 2026/2027-Z: | W cyklu 2023/2024-Z: | W cyklu 2025/2026-Z: | W cyklu 2024/2025-Z: |
Tryb zajęć
Efekty kształcenia
Wiedza
E_1 Student ma uporządkowaną i pogłębioną wiedzę z zakresu filozofii [TMaK_W09]
E_2 Student ma pogłębioną wiedzę o powiązaniach teologii z innymi dziedzinami nauki, a zwłaszcza z naukami humanistycznymi, społecznymi i prawnymi, pozwalającą na integrowanie perspektyw dla kilku dyscyplin naukowych [TMaK_W12]
E_3 Student ma rozszerzoną wiedzę o człowieku jako twórcy kultury, pogłębioną w za-kresie aktywności religijnej człowieka oraz zna wybrane koncepcje człowieka i świata oraz rozumie interakcje pomiędzy wiarą a rozumem {TMaK_W19]
Umiejętności
E_4 Student posiada umiejętność integrowania wiedzy z różnych dyscyplin w zakresie nauk humanistycznych oraz jej zastosowania w nietypowych sytuacjach profesjonalnych [TMaK_U06]
Kompetencje społeczne
E_5 Student ma świadomość złożoności rzeczywistości i rozumie potrzebę interdyscyplinarnego podejścia do rozwiązywanych problemów [TMaK_K05]
Kryteria oceniania
W_1 Egzamin mający na celu sprawdzenie znajomości najważniejszych pojęć z obszaru metafizyki, rozumienia specyfiki poznania metafizykalnego, relacji między metafizyką a innymi typami poznania i powiązań między problematyką metafizykalną i zagadnieniami religijnymi, umiejętności przedstawienia najważniejszych sporów toczących się w obszarze metafizyki dawniej i dziś oraz rekonstruowania argumentów pojawiających się w tych sporach, a także znajomość najważniejszych stanowisk w ramach metafizyki klasycznej.
Literatura
Lektury podstawowe:
A. Maryniarczyk, Zeszyty z metafizyki, 7 tomów, Lublin, różne lata wydania (wybrane fragmenty)
S. Swieżawski, Byt: elementy metafizyki tomistycznej, Kraków 1999.
Lektury uzupełniające:
Arystoteles, Metafizyka, tłum. K. Leśniak, Warszawa: PWN 1983, s. 3-39, 310-326.
Tomasz z Akwinu, Byt i istota, tłum. W. Sieńko, Kęty: Wydawnictwo Marek Derewiecki 2009.
J. Grondin, Piękno metafizyki, tłum. M. Marczak, Warszawa: PIW 2021
S. Wszołek, Elementy metafizyki, Tarnów 2008.
W. Stróżewski, Ontologia, Kraków 2003.
S. Janeczek, A. Starościc (red.), Metafizyka, część 1 i 2, Lublin 2017.
S. Kołodziejczyk, Przewodnik po metafizyce, Kraków 2011.
J. Disse, Metafizyka od Platona do Hegla, tłum. A. Węgrzecki, L. Kusak, Kraków 2005.
A. Maryniarczyk, Substancja jako klucz do rozumienia metafizyki Arystotelesa. Od fizykalnego do metafizycznego pojęcia substancji, w: M. Piwowarczyk (red.), Substancja, Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego 2012, s. 9-29.
A. Andrzejuk, Metafizyka tradycji arystotelesowskiej i tomistycznej, w: w: S. Janeczek, A Starościć (red.), Metafizyka, Część II: Zarys teorii bytu, Lublin: Wydawnictwo KUL 2017, s. 79-109.
J. Wojtysiak, Klasyczne koncepcje bytu. Od Arystotelesa do współczesności, w: S. Kołodziejczyk (red.), Przewodnik po metafizyce, Kraków: WAM 2011, s. 45-86.
|
W cyklu 2023/2024-Z:
Coreth E., W kwestii uzasadnienia metafizyki, "Przegląd Filozoficzny" II (1993) z. 2, s. 139-145; Oko D., Metafizyka istnienia (skrypt), Kraków 1993; Oko D., Metoda transcendentalna jako metoda metafizyki po zwrocie antropologicznym, "Analecta Cracoviensia" XXVIII (1996), s. 99-112; Oko D., Struktura ducha ludzkiego według Bernarda Lonergana, "Analecta Cracoviensia" XXIX (1997), s. 283-297. Arystoteles, Metafizyka, Warszawa 1984; Gruszka F., Próby stosowania metody transcendentalnej w filozofii neoscholastycznej, "Studia Philosophiae Christianae" 11 (1975) z. 1, s. 5-24; Herbut J., Problem metody transcendentalnej, "Roczniki filozoficzne" XXVI (1978) z. 1, s. 51-67; Jan Paweł II, Encyklika "Fides et Ratio", Rzym 1998; Kant I., Krytyka czystego rozumu, Warszawa 1986; Kant I., Prolegomena do wszelkiej przyszłej metafizyki, która będzie mogła wystąpić jako nauka, Warszawa 1993; Skarga B., O filozofię bać się nie musimy, Warszawa 1999, s. VII-IX oraz 3-109; Świeżawski S., Lampa wiary. Rozważania na przełomie wieków, Kraków 2000, s. 51-128; Wszołek S., Nieusuwalność metafizyki. Logiczno-lingwistyczne aspekty debaty Rudolfa Carnapa z Ludwigiem Wittgensteinem i Karlem R. Popperem, Tarnów 1997, s. 27-32 oraz 332-397. |
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: