Restytucja dóbr kultury TH-SL>resdob
Zakres tematyczny spotkań ułożono w ujęciu problemowym, wedle podstawowej literatury przedmiotu:
- wprowadzenie do przedmiotu. Zarys problematyki, terminologia i stan badań
- definicje kultury i dziedzictwa kulturowego
- typologia dóbr kultury
- kolekcjonerstwo a muzealnictwo – zagadnienia wokół tematu własności prywatnej i publicznej dóbr kultury
- rynek antykwarski i obrót dobrami kultury – dylematy moralne
- prawne konstrukty ochrony dziedzictwa kulturowego w ujęciu historycznym i współczesnym
Koordynatorzy przedmiotu
W cyklu 2025/2026-L: | W cyklu 2022/2023-L: | W cyklu 2024/2025-L: |
Tryb zajęć
Kryteria oceniania
Kryteriami warunkującymi uzyskanie pozytywnej oceny są:
- obecność na zajęciach (dopuszczalne 2 nieobecności nieusprawiedliwione)
- prezentacja referatu na zaproponowany przez prowadzącego lub samodzielnie wybrany i zaakceptowany temat.
Warunkiem zaliczenia przedmiotu w systemie indywidualnego toku nauczania jest uzyskanie pozytywnej oceny jest uzyskanie co najmniej 51% obecności na wykładach, jak również złożenie pisemnej pracy na umówiony z prowadzącym temat związany z tematyką zajęć. Zagadnienia oraz zakres materiału określają powyższe punkty sylabusu. Tekst musi spełniać walory pracy naukowej, co oznacza, że:
- postawiona teza i postulaty badawcze mają opierać się na wyznaczonym temacie;
- wywód ma prowadzić do logicznych wniosków;
- należy zachować poprawność językową (wystrzegając się szczególnie neologizmów i tautologii, zachowując zaś odpowiednią stylistykę oraz interpunkcję);
- należy też zastosować aparat naukowy – przypisy i wykaz bibliografii na końcu (system przypisów dowolny, ma być jednak konsekwentny);
- praca ma być samodzielna – wykrycie plagiatu poskutkuje niezaliczeniem przedmiotu (w rażących przypadkach może zakończyć się wszczęciem postępowania dyscyplinarnego, przewidzianym przez ogólne przepisy prawa i regulamin Uniwersytetu!)
Powyższe kryteria będą stanowiły podstawę do oceny.
Literatura
Literatura podstawowa:
Assman Aleida, Między historią a pamięcią. Antologia, red. Magdalena Saryusz-Wolska, Warszawa 2013.
Bodei Remo, O życiu rzeczy, tłum. Bielak Alicja, Łódź 2016.
Jurkowska Hanna, Pamięć sentymentalna. Praktyki pamięci w kręgu Towarzystwa Przyjaciół Nauk i w Puławach Izabeli Czartoryskiej, Warszawa 2014.
Kobyliński Zbigniew, Własność dziedzictwa kulturowego. Idee – problemy - kontrowersje, Warszawa 2009.
Krasnowolski Bogusław, Ochrona zabytków. Historia, doktryny, systemy prawne, Kraków 2023.
Kudelski Robert, Tajemnice nazistowskiej grabieży polskich zbiorów sztuki, Warszawa 2004.
Kudelski Robert, Zaginiony Rafael. Kulisy największej kradzieży nazistów, Kraków 2014.
Kudelski Robert, Zrabowane skarby. Losy dzieł sztuki na ziemiach polskich w czasie II wojny światowej, Kraków 2012.
Manikowska Ewa, Fedorowicz-Jackowska Aleksandra, Kłudkiewicz Kamila, Walanus Wojciech, Woźny Marzena, Porządek dziedzictwa w XIX wieku. Polskie pojęcia i wyobrażenia, Warszawa 2023.
Przeszłe i teraźniejsze kolekcje w świetle problematyki strat wojennych i badań proweniencyjnych. Materiały z konferencji naukowej zorganizowanej przez Muzeum Zamkowe w Malborku 10 grudnia 2021 roku, red. Siuciak Aleksandra, Czarnowska-Pfeifer Joanna, Malbork 2022.
Strzyżewska Zofia, Konfiskaty warszawskich zbiorów publicznych po powstaniu listopadowym. Biblioteka Uniwersytetu Warszawskiego i Warszawskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk. Materiały i dokumenty z archiwów rosyjskich, Warszawa 2000.
Dokumenty Związku Muzeów w Polsce, zwłaszcza:
Zabezpieczenie zbiorów muzealnych na wypadek wojny. Referaty na XV-ty zjazd Związku Muzeów w Polsce odbyty w Gdyni w dniach 24–27 czerwca 1939 r., Kraków 1939.
Katalogi strat wojennych, przede wszystkim:
Wystawa rewindykacyjna Zbiorów Państwowych. Wybór dzieł sztuki i pamiątek narodowych, odzyskanych z Rosji na podstawie traktatu pokojowego w Rydze, Warszawa 1929.
Sichergestellte Kunstwerke im Generalgourvernement, red. Mühlmann Kajetan, Breslau [1940].
Seria „Prace i Materiały Biura Rewindykacji i Odszkodowań” (1945–1953).
Katalog Strat Wojennych, Wydział Restytucji Dóbr Kultury, Departament Dziedzictwa Kulturowego za Granicą i Strat Wojennych Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego: http://www.dzielautracone.gov.pl/katalog-strat-wojennych [dostęp: 15 I 2026].
Uzupełnienie powyższej bibliografii stanowi wybór tekstów z periodyku „Cenne, Bezcenne, Utracone”.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: